Mammadbayli Mausoleum

Мамедбейли мавзолейи (азербайжанча: Məmmədbəyli türbəsi) же Яхья ибн Мухаммад аль-Хаж мавзолейи — Азербайжандын Зангилан районундагы Мамедбейли айылынын бийик жерлеринде жайгашкан XIV кылымга таандык мавзолей.

Тарыхы

Мавзолей 1305-жылы Жибек Жолунда архитектор Али Маджид ад-Дин тарабынан курулган. 1975-жылы мавзолейдин жер астындагы бөлүгүндө казуу иштери жүргүзүлүп, натыйжада мүрзө табылган.

Архитектурасы

Мавзолей 2,95 x 3,30 метр өлчөмдөгү тик бурчтуу формага ээ. Мүрзөнүн кирүү эшиги батыш тарабында жайгашкан. Эшиктин туурасы 76 см, бийиктиги 88 см. Ислам эрежелерине ылайык, мавзолейге кирүү бийиктиги 1,20 метрден ашпашы керек, бул кирген адам каза болгон адамдын эскерүүсүн урматтап башын ийиши үчүн жасалган. Орто кылымдарда мындай мавзолейлер феодалдык аксөөктөрдүн жана белгилүү адамдардын мүрзөлөрүнүн үстүнө курулган. Азыркы учурда мавзолейдин жогорку тарабы бир аз бузулган. Сегиз кырлуу призма формасында курулган мавзолейдин чокусу пирамида түрүндөгү чатыр менен толукталган.

Анын дубалдары ички жана тышкы тараптан курч тегиз таштар менен кылдат капталган. Бирок мүрзөсү ички тараптан төрт бурчтуу. Мавзолейдин эшиги 1,8 метр бийиктикте жайгашкан. Ички арка шар сымал, тышкысы болсо пирамида сымал формага ээ. Мындай курулуш түрлөрү Азербайжандын көптөгөн эстеликтерине мүнөздүү.

Мавзолейдин кирүү эшигинде араб тилинде лигатура (жазуу) бар. Анда мындай делет: «Мен — Яхья ибн Мухаммад аль-Хаж, бул курулуштун ээси, улуу Аллахтын ырайымына муктаж болгон алсыз кул, 704-жылдын Рамазан айында (28.III-27.IV.1305) бул курулушту курууну Али Маджид ад-Динге сунуштадым». Лигатуранын башында, алкакта, Курандан аяттар бар — II-16-18: 61-13: 65-35 (17, 20, 21).