Museum of Archaeology and Ethnography

Археология жана антропология музейи (азербайжанча: Arxeologiya və Antropologiya Muzeyi) Азербайжандын Баку шаарында жайгашкан. Ал Азербайжан Улуттук Илимдер Академиясынын Археология жана антропология институтунун көргөзмө залы болуп саналат.

Музейдин тарыхы

Археология жана антропология музейи Азербайжан Улуттук Илимдер Академиясынын (АУИА) Археология жана антропология институтунун алдында иштейт. Бул институттун түзүлүшү узак тарыхый процесстин натыйжасы болгон. 1974-жылы Тарых институтунун ичинде бир нече бөлүмдөрдү камтыган Археология жана этнография сектору түзүлгөн.

1993-жылдын 8-июлунда Азербайжан Республикасынын Министрлер Кабинети бул секторду Археология жана этнография институтуна айландыруу жөнүндө токтом чыгарган. 2021-жылы аталышы Археология, этнография жана антропология институту болуп өзгөртүлгөн, ал эми 2024-жылдын 19-январында акыры Археология жана антропология институту деп аталган.

Музейдин көргөзмө залы институттун алдында иштейт. Ал баштапкыда 1980-жылдары түзүлгөн, бирок техникалык маселелерге байланыштуу 1990-жылдары ишин токтотту. Оңдоо иштеринен кийин музей 2015-жылы кайрадан ачылган жана Азербайжандын байыркы тарыхы менен коомчулуктун жана илимий чөйрөнүн таанышуусу үчүн негизги борбор катары кызмат көрсөтүп келет.[1]

Имарат

Музей жергиликтүү түрдө «Zəncirli Ev» («Чынжырлуу үй») деп аталган, XX кылымдын башында курулган тарыхый имаратта жайгашкан. 1920-жылы бул мүлк Гажы Мамадхусейин Мамадов аттуу соодагерге таандык болгон. 1928-жылы аны Бакунун Ичеришехеринде (Эски шаарында) белгилүү болгон соодагерлер Маликов бир туугандар сатып алган.

1930-жылы имарат контрабандага шек менен Баку бажы башкармалыгы тарабынан тартып алынып, мамлекеттик менчикке өткөрүлгөн. Ошол жылдан тартып анда Н. Нариманов атындагы тигүү фабрикасы жайгашкан. Фабрика катары иштеген мезгилинде имараттын фасадына өзгөртүүлөр киргизилген жана кээ бир оригиналдуу архитектуралык өзгөчөлүктөр алынып салынган. Акыркы жеке ээлерине байланыштуу имарат азыр дагы Маликов имараты деп аталат.

Бүгүнкү күндө имаратта АУИАнын Археология жана антропология институтунун музейи жана көргөзмө залы жайгашкан. Архитектуралык жактан, өзгөчө стили жана эстетикасы менен ал Ичеришехердеги XX кылымдын башындагы курулмалардын арасында өзгөчө орунду ээлейт.

Музейдин экспонаттары

Музейде 36 витринада коюлган 1000ден ашык экспонат бар. Бул буюмдар Азербайжандын тарыхка чейинки мезгилден орто кылымдарга чейинки материалдык жана руханий мурасын чагылдырат.

Коллекцияга таш доорунан орто кылымдарга чейинки ар кандай тарыхый мезгилдерге таандык археологиялык артефакттар — куралдар, тиричилик буюмдары, зер буюмдары, курал-жарак жана ырым-жырым предметтери — кирет, бул өлкөнүн байыркы тарыхы жөнүндө кеңири түшүнүк берет.