Naurzum Nature Reserve

Наурызым мамлекеттик жаратылыш коругу (казакча: Наурызым мемлекеттік табиғи қорығы) — Казакстандын Костанай облусундагы жаратылыш коругу. Ал ЮНЕСКОнун бүткүл дүйнөлүк мурас тизмесине кирген «Сарыарка — Түндүк Казакстандын талаалары жана көлдөрү» объектисинин курамына кирет. Ал болжол менен 3081 чарчы километр талаа, жарым чөл жана токойлорду корго алат. Корук башкармалыгынын кеңсеси Карамеңды айылында жайгашкан.

Аянты

Корук Казакстандын талаа зонасындагы Тургай платосунун борбордук бөлүгүндө жайгашкан. Корукта Ақсуат көлү бар. Ал буфердик зоналар менен курчалган жана корголгон экокоридор аркылуу байланышкан үч негизги аймактан турат. Негизги аймактын жалпы аянты болжол менен 1910 км², буфердик зона болжол менен 1167 км² түзөт.

Наурызым-Каргай кластери — үч бөлүктүн ичинен эң чоңу. Ал борбор шаар Нур-Султандан батышка карай болжол менен 320 километр алыстыкта жайгашкан. Бул аймактын аянты 1397,14 км² түзөт жана Жарман көлүн кошуп алганда бир нече чоң көлдөрдү камтыйт.

Сыпсын-Аебу кластери Наурызым-Каргайдан батышка карай болжол менен 8 километр алыстыкта жайгашкан. Анын аянты 387,20 км² түзөт.

Терсек-Карагай кластери Сыпсын-Аебудан түндүккө карай болжол менен 8 километр алыстыкта жайгашкан. Анын аянты 129,47 км² түзөт.

311,59 км² аянттагы экокоридор үч кластерди тең чектеп, аларды бирдиктүү аймакка бириктирет. Үч негизги аймакты курчаган 855,675 км² кошумча буфердик аймактар менен бирге, коруктун жалпы аянты 3081 км² түзөт.

Флора

Өсүмдүктөр дүйнөсү ар түрдүү жана талаалардан, бадал аймактарынан, жарым чөлдөрдөн турат, ал эми түштүк талаа зонасынын өзгөчөлүгү катары токойлор да кездешет. Бул токойлор негизинен карагай (Pinus sylvestris), кайың (Betula pendula, B. pubescens) жана терек (Populus tremula) дарактарынан турат. Көл жээктеринде кыякчалар менен камыштардан турган мүнөздүү суу өсүмдүктөрү да кездешет. Бадал басымдуу бөлүктөрдө талаага мүнөздүү бадалдар — орус бадамы (Amygdalus nana), эрик (Cerasus fruticosa), Cytisus ruthenicus (батыш таралуу чегарасы), жапайы раушан гүл түрлөрү (Rosa) жана арча (Juniperus sabinea) өсөт. Нымдуу жерлерде тал бадалдары (Salix), ал эми көл жээктеринде жынгыл (Tamarix ramosissima) кездешет.

Фауна

Корукта сүт эмүүчүлөрдүн 47 түрү, канаттуулардын 279 түрү, сойлоочулар менен кош жашоочулардын 10 түрү жана балыктардын 10 түрү катталган. Мындан тышкары омурткасыздардын 1000ден ашык түрү кездешет. Талаа зонасына мүнөздүү сүт эмүүчүлөргө талаа күзөнү (Mustela eversmanni), корсак түлкү (Vulpes corsac), кадимки түлкү (Vulpes vulpes), евразия карышкыры (Canis lupus lupus), узун кулак кирпи (Erinaceus auritus), европа коёну (Lepus europaeus), ошондой эле кемирүүчүлөрдүн бир нече түрү — байбак суур (Marmota bobac), чоң тиштүү жер тыйын чычканы (Spermophylus fulvus), кызыл жаак жер тыйын чычканы (Spermophylus major), кичине жер тыйын чычканы (Spermophylus pygmeus), кадимки хомяк (Cricetus cricetus), тыйын чычкандар (Allactaga major, Stylodipus telum), ошондой эле бир нече түр талаа чычкандары жана лемминдер кирет. Токойлордо бугу (Alces alces), татар элиги (Capreolus pygargus), евразия сүлөөсүнү (Lynx lynx), барсук (Meles meles), горностай (Mustela erminea), ласка (Mustela nivalis), карагай куну (Martes martes), енот сымал ит (Nyctereutes procyonoides), кызыл тыйын (Sciurus vulgaris), европа кирписи (Erinaceus europaeus) жана көк коён (Lepus timidus) жашайт. Негизинен дарыялардын боюнда жапайы чочкону (Sus scrofa) да кездештирүүгө болот. Коруктун чөл жана жарым чөл аймактарында анда-санда кездешүүчү түрлөрдүн арасында сейрек кездешүүчү бөкөн (Saiga tatarica) бар.