Nisa

Ниса (байыркы грекче: Νῖσος, Νίσα, Νίσαιον; түркмөнчө: Nusaý; Партавниса деп да белгилүү) — Түркмөнстандын Ашгабат шаарынын борборунан 18 км батышта, Багыр конушунун жанында жайгашкан парфиялыктардын байыркы конушу. Нисаны кээ бирлер Аршакиддер империясынын биринчи ордосу деп сүрөттөйт. Салттуу түрдө ал I Аршак (бийлиги б.з.ч. болжол менен 250–211-жж.) тарабынан негизделген деп болжолдонот жана айтылышынча парфия падышаларынын падышалык резиденциясы болгон, бирок Нисадагы чептин падышалык резиденция же мавзолей болгону аныкталган эмес.

2007-жылы бул чеп ЮНЕСКО тарабынан Бүткүл дүйнөлүк мурас объектиси деп жарыяланган.

Тарыхы

Ниса Парфия империясындагы ири соода борбору болгон. Ал кийинчерээк Парфиялык I Митридат (бийлиги б.з.ч. болжол менен 171–138-жж.) тарабынан Митрадаткерт (парфиянча: 𐭌𐭕𐭓𐭃𐭕𐭊𐭓𐭕, сөзмө-сөз "Митридаттын чеби") деп кайра аталган. Аймак өз аттарынын сулуулугу, ыкчамдыгы жана күчү менен даңкка бөлөнгөн.

Ниса б.з.ч. акыркы он жылдыкта жер титирөөдөн толугу менен кыйратылган.

Казуулар

Нисадагы казуулар олуттуу имараттарды, мавзолейлерди жана ыйык жайларды, көптөгөн жазылган документтерди жана талап-тоноп алынган казынаны ачыкка чыгарды. Көптөгөн эллинисттик искусство эмгектери, ошондой эле көп сандагы пил тишинен жасалган ритондор жана иран темасындагы же классикалык мифологиялык сахналар менен кооздолгон четтери (монеталар) табылды.