Otajonboy Madrasah

Отажонбой мадрасасы (же Отажон Бой мадрасасы) — Өзбекстан Республикасынын Хорезм облусундагы Хива шаарындагы архитектуралык эстелик. Мадраса 1884-жылы Хиванын бай адамы Отажонбойдун каражатынын эсебинен курулган. Бүгүнкү күндө ал «Ичан Кала» кварталындагы Пахлавон Махмуд көчөсүндөгү 23-үйдө жайгашкан.

Өзбекстан Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2019-жылдын 4-октябрындагы чечими менен Отажонбой мадрасасы материалдык маданий мурастын кыймылсыз мүлк объектилеринин улуттук тизмесине кирген жана мамлекеттик коргоого алынган. Учурда Ичан Кала мамлекеттик музей-коругу операциялык башкаруу укугунун негизинде мамлекеттик менчик болуп саналат.

Тарыхы

1842-жылы Хива хандыгынын бийлөөчүсү Оллокулихан Хиванын бир бөлүгүн өзгөчө дубал менен курчоого буйрук берип, шаардын бул бөлүгүн Ичан Кала деп атаган. XIX кылымда Хивада көптөгөн мадраса жана мечит курулган. Отажонбой мадрасасы Хиванын Мазори Шариф мадрасасынын жанында курулган. Ал 1884-жылы Хива жер ээси Отажонбойдун демилгеси жана каражатынын эсебинен курулган. Мадраса Пахлавон Махмуд комплексиндеги акыркы имараттардын бири. Жогорудан караганда анын формасы чыгыштан батышка карай туурасынан созулган симметриясыз тик бурчтукка окшош, бул анын түштүк дубалындагы тышкы кире беришке карата алынат.

Отажонбой мадрасасы менен Мазори Шариф мадрасасынын арасында ички коридор бар. Бул эки мадраса бири-бирине жакын жайгашкандыктан, бир бүтүн комплекс сымал көрүнөт.

Мадраса 1970–1980-жылдары оңдолгон. Бүгүн анда жыгач оймочулук устаканасы иштеп турат.

Архитектурасы

Мадраса түштүккө караган фасад менен татаал план (19,9×17,25 м) боюнча курулган. 2 канаты гүл чиймесине окшош үлгүлөр менен кооздолгон. Кырлуу чатыр аркылуу мионсарайга кире бериш бар. Кичине короо (5,65×11,0 м) бөлмөлөр менен курчалган. Багали михрабында жана түштүк дубалында мукарнастар жасалган. Бөлмөлөр бир аз күмбөздүү. Кире бериш залы күмбөз менен жабылган жана ушул залдан короого алып барат. Мадрасада атайын окуу бөлмөсү болбогондуктан, бул функцияны түштүк-батыш тараптагы бир эле чоң бөлмө аткарган көрүнөт.