Parigala

Паригала (азербайжанча: Pəriqala, түзмө-түз мааниси — Пери чеби) Азербайжандын азыраак белгилүү археологиялык байлыктарынын жана тарыхый табышмактарынын бири катары эсептелет. Бул объект Азербайжандын түндүк-батышындагы Чардаглар айылынын жанындагы Кавказ тоолорунун этегиндеги аскалардын капталында, 300 метр бийиктикте курулган, терезеси бар үч бөлмөдөн турган акиташ кыш курулмасынан турат.

Курулма 4-кылым менен 8-кылымдын ортосундагы кавказ-албан мезгилинде курулган деп болжолдонот. Азербайжандын алыскы бурчунда жайгашкандыктан жана жетүү үчүн чоң аракет талап кылгандыктан, бул жерге сейрек кишилер барат. Объектте дуб устундары менен бекемделген кырк метрлик тепкич жана жабык жол бар. Жергиликтүү гиддер объектке жетүү үчүн тепкич курган, ага жетүү үчүн чоң күч жана тоого чыгуу чеберчилиги талап кылынат. Объект жакшы абалда сакталган, бирок тепкичтин жогорку бөлүгү, мүмкүн жер титирөөдөн улам, аскадан ажырап калган. Акиташтын тайышы курулмада узак убакыт бою адамдар жашаганын көрсөтөт.

Объекттин келип чыгышы

Паригала сөзмө-сөз "Пери чеби" дегенди билдирет, ал эми Пари дегени аялдардын ысымы да болот. Легендага ылайык, Пери — Чыңгызхан (1155–1227) мезгилинде жашаган сулуу аял болгон, ал бир монгол аскер башчысынын көзүнө түшкөн, ал аялдын атасынан кызды өз харемине кошууга уруксат сурайт. Бирок Перинин өз пландары болгон. Ал аскер башчысынан качып кутулуу үчүн чеп курдурган жана акыры ал чептен секирип, астыдагы таштарда каза болгон.

Бирок бул жерде эрте христиан мезгилинде куугунтукталган монахтар үчүн монастырь катары курулганы жөнүндөгү болжол чындыкка жакыныраак деп эсептелет, бирок бул объекттин келип чыгышын аныктоо үчүн дагы көптөгөн археологиялык изилдөөлөр талап кылынат.