Шүлбі бөгені

Шулбы суу сактагычы — Чыгыш Казакстан облусунун Улан, Шемонаиха райондорунун жана Абай облусунун Жаңасемей, Бородулиха райондорунун аймактарында жайгашкан. Ал Ертис дарыясындагы Бухтарма жана Шулбы ГЭСтеринин ортосундагы каптал агындарды сезондук режимде жөнгө салуу үчүн 1989-жылы курулган. Ал Жогорку Ертис суу сактагычтары каскадындагы акыркы, үчүнчү суу сактагыч. Шулбы суу сактагычында Улба жана Уба дарыяларынын суулары чогулат, ага Бухтарма суу сактагычынан чыккан суу кошулуп, жазда Ертис ташкын талаасын сугаруу үчүн колдонулат. Биринчи кезектеги бөлүгү 1989-жылы иштетилип берилген.

Гидрологиялык режими жана сүрөттөлүшү

Суу сактагычтын узундугу 72 км, суу бети 255 км², көлөмү 2390 млн м³, пайдалуу көлөмү 1470 млн м³, орточо тереңдиги 9 м, эң терең жери Ертис дарыясынын нугунун түбүндө — 30 м. Суу сактагычтын түбү Ертистин 3,5 км кеңдиктеги өрөөнүндө жатат. Мындан тышкары, анын жанында Ертиске куюучу Кызылсуу, Уба дарыяларынын жана бир нече кичине агын суулардын ташкын талаалары да сууга чөккөн. Негизинен жайыт, чабынды, токой жана тогойлор ээлеп турган жалпы 22,8 миң гектар жер сууга басылган. Суу режими толугу менен жөнгө салынган, жыл бою 240 м деңгээлде кармалат, бирок апрель-май айларында, Ертис ташкын талаасы сууга чөккөн учурда, 13-20 күндүн ичинде 8 метрге төмөндөйт. Долбоордун экинчи кезектеги бөлүгү Бухтарма суу сактагычына чейинки аралык агын суулардын көп жылдык жөнгө салынышына арналган жана суу сактагычты комплекстүү пайдаланууга мүмкүндүк берет.

Суу сактагычтын сууга чөккөн аймагында Карашат коргон комплекси табылган.