Tash Rabat

Таш Рабат («таштан жасалган конок үй») — Кыргызстандын Нарын облусундагы Ат-Башы районунда, деңиз деңгээлинен 3200 метр (10 500 фут) бийиктикте жайгашкан, X же XV кылымга таандык жакшы сакталган таштан курулган кербен сарай.

География

Таш Рабат негизги түндүк-түштүк тректен бир аз чыгышыраак жайгашкан. Түштүгүндө Чатыр-Көл көлү жана Торугарт ашуусу жайгашкан. Түндүгүндө курулган мезгили белгисиз кыйраган чеп — Кошой Коргон бар.

Изилдөөлөр

Таш Рабат баштапкы жолу кербен сарай катары же ийбадатканада курулгандыгы жөнүндө талаш-тартыш бар. 1888-жылы эле орус дарыгери жана саякатчысы Николай Львович Зеланд бул жердин баштапкыда чыгыш-сириялык же будда монастыры болгонун болжолдогон.

1970-жылдардын аягында жана 1980-жылдардын башында Кыргыз Илимдер академиясынын Тарых институту тарабынан жүргүзүлгөн изилдөөлөр Таш Рабат баштапкы жолу X кылымда несториандык монастырь катары курулган деген жыйынтыкка келишкен, бирок казуулар учурунда эч кандай христиандык буюм табылган эмес.

Ал ошондой эле суфийлик ханака катары да изилденген.

Кийинчерээк бардык жазуулар, буюмдар жана шилтемелер будда мүнөзүндө экени аныкталгандан кийин, ал будда монастыры катары аныкталган. Мунун курулуш мезгилинде анын тургундары будда дининде болгону дагы ырасталган.

Архитектура

Имарат борбордук залдагы бөлмөлөрдү кошкондо, 31 бөлмөдөн турат. Бөлмөлөр чарчы формасында жана үстү жарык үчүн тешиктери бар күмбөздөр менен жабылган; төрт бурчтуу алкактан күмбөзгө өтүү скуинч аркылуу жүргүзүлгөн. Таш Рабат толугу менен ылай эритмесиндеги майда таштардан курулган, ал эми жиктер гипс эритмеси менен бекитилген. Эң алыскы бөлмөлөрдүн биринде да кудукка окшош терең тешик бар.

Азыр Таш Рабатта чоң гофрирленген чатыр жана тосмо, ошондой эле анын түз алдында чоң унаа токтотуучу жай бар.