Temple of Augustus in Ankara

Август менен Рим ийбадатканасы — Анкаранын Алтындаг районунда жайгашкан аугустеум. Анын биздин заманга чейинки болжол менен 25–20-жылдары курулган деп эсептелет. Ал шаардагы эң маанилүү рим доорунун урандыларынын бири болуу менен катар, Monumentum Ancyranum менен да белгилүү. Бул биринчи рим императору деп эсептелген Августтун иштери жөнүндөгү жазуу. Ал Рим шаарындагы түп нускасы жоголуп кеткенине карабастан, бүгүнкү күнгө чейин сакталып калган Res Gestae Divi Augusti ('Улуу Августтун иштери') тексттин эң толук көчүрмөсү.

Тарых

Бул жерде мурда турган, биздин заманга чейинки II кылымдагы фригия ийбадатканасы бузулган.

Аугустеум Рим империясы Борбордук Анадолуну басып алгандан жана Анкира анын административдик борбору болгон Галатия провинциясы түзүлгөндөн кийин, биздин заманга чейинки 25–20-жылдар аралыгында курулган.

Ал батыш дүйнөсүнө Австриялык Фердинанддын Кичи Азиядагы Амасияда Улуу Сулайман султанга (1555–1562) элчиси болгон Антун Вранчич тарабынан кайра тааныштырылган. Вранчич жазууну биринчи жолу окуп, аны Светонийди окуганынан улам аныктаган.

Болгону капталдагы дубалдар жана кооздолгон эшик алкагы гана сакталып калган; алты колонналардын жайгашкан жерлерин азырга чейин тааныса болот.

Monumentum Ancyranum

Августтун б.з. 14-жылы каза болушунан кийин, Res Gestae Divi Augusti тексттин көчүрмөсү пронаостун ичиндеги эки дубалга латын тилинде (түндүк дубалдан башталып, түштүктө бүтүп) оюлган, ал эми целланын сырткы дубалына грекче котормосу оюлган.

Бул жазуулар тексттин сакталып калган негизги булагы болуп саналат, анткени Рим шаарындагы Август мавзолейинин алдындагы коло мамыларга оюлган түп нускасы көптөн бери жоголгон, ал эми тексттин сакталып калган башка эки жазуусу толук эмес. Monumentum Ancyranum дан алынган мөөр басмалары (squeeze) 1907–1908-жылдары Корнелл экспедициясы тарабынан алынган жана эпиграф Мариана Маколли да кирген эпиграфиялык изилдөөлөрдүн негизи болгон.

Көчүрмөлөр

Иштер тексти менен катар пронаостун толук өлчөмдөгү көчүрмөсү 1911-жылдагы Рим Дүйнөлүк Көргөзмөсүнүн Археологиялык Көргөзмөсү үчүн Римдеги Диоклетиан Мончолорунун бакчасында коюлган. Көргөзмөдөн кийин, ал 1937-жылы Mostra Augustea della Romanità көргөзмөсүндө көргөзүлгөнгө чейин сактоо жайында турган. Экинчи дүйнөлүк согуштан кийин, ал жаңы Museo della Civiltà Romana музейинин IX бөлмөсүнө көчүрүлгөн.