Terkhiin Tsagaan Lake

Тэрхийн Цагаан көлү (монголчо: Тэрхийн Цагаан нуур, IPA: [tʰerxíɴ t͡sʰaʁáɴ nʊ́ːr] ᠲᠡᠷᠬᠢᠶ ᠤᠨ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ terkiy-un čaɣan naɣur) — Монголиянын Архангай мамлекетинин Тариат районундагы таза суу көлү. Ал Хангай тоолору аркылуу агат. Көл борбор шаар Улан-Баатардан 670 км, ал эми Тариат борборунан 180 км аралыкта жайгашкан.

Хорго вулканы көлдүн чыгыш учуна жакын жайгашкан, бул көлгө 10 дарыя кошулат, ал эми андан жалгыз Суман дарыясы башталат. Көл Хорго-Тэрхийн Цагаан Нуур улуттук паркында жайгашкан.

Монголиянын Айлана-чөйрө жана Туризм министрлиги менен Дүйнөлүк Жаратылыш Фондунун 2022-жылдагы биргелешкен изилдөөсү боюнча, көлдүн аянты 1995-жылдагы 7950,0 гектардан 2015-жылы 7440,1 гектарга чейин, 6,4%ке кыскарган. Бул саздак жерлердин аянтынын 23,5%ке кыскарышына жана көлдүн айланасындагы кум жана эрозияга учураган жерлердин 39,4%ке көбөйүшүнө алып келген.

Тэрхийн Цагаан көлүнүн элдик уламышы

Байыркы мезгилде бул жерде эне менен уул жашап, алар ичүүчү сууну жер тереңинен чыккан кичине булактан алышкан. Суу алгандан кийин, аны жаап коюшу керек болчу. Бирок бир күнү уулу суу алганы бул булакка барып, суу алгандан кийин жабууну унутуп калып, булактын жанына уктап калган. Бир нече мүнөттөн кийин бул аймак чоң суу менен капталып калган, ал эми эне уулу үчүн тынчсызданып, "Уран мандал" деген тоонун чокусун алып, булакты жаап койгон. Ошол мезгилден баштап бул көл дал ушул жерде бар. "Уран мандал" тоосунун чокусу жогоруда эскерилген Кичи Аралга айланган.