Zaamin National Park

Заамин улуттук паркы (өзбекче: Zomin togʻ-oʻrmon davlat qoʻriqxonasi) Жиззак облусунда жайгашкан, Өзбекстандагы эң байыркы жаратылыш коругу. Ал 1926-жылы Гуралаш жаратылыш коругу катары түзүлгөн жана Түркстан кырка тоосунун түндүк тарабында жайгашкан. Заамин улуттук паркы жашыл жана сулуу айланасына байланыштуу көбүнчө «Өзбекстандын Швейцариясы» деп аталат.

Географиясы

Заамин улуттук паркы Өзбекстандын чыгышындагы Жиззак облусунун Зомин районунда 156 чарчы км корголуучу тоо ландшафтын ээлейт. Ал жалпысынан кургак континенталдык климатта жергиликтүү флора менен фаунага жетиштүү суу менен камсыз кылган Алдашмансай, Байкунгур, Гуралаш жана Кулсай дарыяларынын өрөөндөрүн камтыйт. Парктын кире беришинин жанында чоң жасалма суу сактагыч да бар.

Заамин улуттук паркынын эң ылдый жерлери Гуралаш өрөөнүндө, болжол менен 1700 метр бийиктикте жайгашкан. Парктын ичиндеги эң бийик чекити — 3571 метр бийиктиктеги Гуралаш чокусу, бирок жанында дагы бир нече тоо көрүнөт.

Байыркы Тугунбулак шаары парктын жанында жайгашкан.

Флора жана фауна

Заамин улуттук паркынын экосистемалары арча токойлорунан альп шалбаалдарына чейин ар түрдүү. Бул жерде 700дөн ашык өсүмдүк түрү катталган, алардын арасында 30 түрдөгү дарылык чөптөр бар. Жазында кызыл лаалелер менен ак акациялар тоо капталдарына жаркын түс кошот; ал эми күз айларында пайдал жана кайың дарактарынын жалбырактары алтын түскө кирет. Ошондой эле бул жерде платан дарактары арбын.

Изилдөөчүлөр Зааминде 40 сүт эмүүчүлөр түрүн жана 150 куш түрүн катташкан. Алардын арасында Өзбекстандын Кызыл китебине киргизилген көптөгөн сейрек жана жоголуп бара жаткан түрлөр бар. Бул жерде ак илбирс, азия кара аюусу жана түркстан шилби мышыгы көрүлгөн, ошондой эле парк кара лейлектердин уялашы үчүн маанилүү жер болуп саналат. Өрдөктөр, каздар, пеликандар жана боз кыргоолор жазында Зааминге көчүп келишет. Чортанги капчыгайында сакалдуу тапал бүркүттөр бар.

Иш-чаралар

1970-жылдары Заамин улуттук паркынын четинде чоң, футуристтик санаторий курулган жана азыр анда парктын конокторду кабыл алуу борбору жана конок үйлөр жайгашкан. Бул жерде пайнир менен чөп-чарды сатуучу жергиликтүү базар, ошондой эле бир нече кафе бар. Санаторий Шаукартоо менен Токаличукка чыккан альпинисттер үчүн база катары колдонулат.

2012-жылдан бери Зааминде башталгычтар үчүн лыжа трассасы бар, азыркы учурда бул аймак гондола менен отургучтуу подъёмниктери бар заманбап лыжа курортуна айландырылып жатат. Гольф аянтчасы да курулуп жатат.

Парктагы башка популярдуу иш-чараларга жаяу серүүн, пикник өткөрүү жана куштарды байкоо кирет. Аймакта бир нече балдар лагери бар жана ал үй-бүлөлөр үчүн популярдуу эс алуу жери болуп саналат.