Mausoleum of Khoja Ahmed Yasawi

Met de bouw van het nieuwe mausoleum werd in 1389 begonnen. Timuur importeerde bouwkundigen uit steden die hij tijdens zijn veldtochten had verwoest, onder andere mozaïekwerkers uit Shiraz en steenhouwers en stucopers uit Isfahan. De meesterbouwmeesters stonden onder leiding van Khwaja Hosein Shirazi uit Iran. Volgens de traditie nam Timuur zelf deel aan het ontwerp van het bouwwerk, waarbij hij experimentele ruimtelijke ordeningen, typen gewelven en koepels introduceerde. Deze innovaties werden later toegepast in de religieuze gebouwen van andere steden. Het mausoleum bleef echter onvoltooid toen Timuur in 1405 stierf.

Achteruitgang en behoud

Toen het Timuridische Rijk uiteenviel, kwam het bestuur over het omliggende gebied in handen van het Kazakse Khanaat, dat Yasi, dat toen werd omgedoopt tot Turkestan, in de 16e eeuw tot hoofdstad maakte. De khanen (Turks voor ‘heerser’) poogden de politieke en religieuze belangrijkheid van Turkestan te versterken om de nomadische stammen binnen de jonge staat te verenigen. Daarom werden, als politiek centrum van het kanaat, in Turkestan ceremonies voor de troonsbestijging van de khanen en zendingen uit buurlanden ontvangen. De Kazakse adel hield er ook zijn belangrijkste bijeenkomsten om beslissingen over staatszaken te nemen.

De stad, gelegen aan de grens van nomadische en gevestigde culturen, bloeide uit tot het grootste handels- en ambachtscentrum van het kanaat. Er werden vestingwerken opgericht om deze commerciële functie te beschermen, waaronder de bouw van verdedigingsmuren rond het onvoltooide mausoleum in de 19e eeuw, dat een belangrijk oriëntatiepunt en bedevaartscentrum van de stad werd. In de daaropvolgende eeuwen werden Turkestan en zijn historische monumenten verbonden met het idee van het Kazachse staatssysteem. Politieke conflicten en de verschuiving van de overlandse handel ten voordele van zeeroutes leidden al snel tot achteruitgang van de stad, die uiteindelijk in 1864 overging naar het Russische Rijk.