Sheikh Mohammad mosque

De Sheikh Muhammad-moskee (Azerbeidzjaans: Şeyx Məhəmməd Məscidi) is een voormalige moskee en historisch architectonisch monument, gelegen in het Staatshistorisch-Cultureel Reservaat Basqal, in het district Ismayilli in Azerbeidzjan. De voormalige moskee, voltooid in 1531, is deels gerestaureerd.

Over

De Sheikh Muhammad-moskee werd in 1531 gebouwd in opdracht van Pir Muhammad, de zoon van de soefi Dervish Ali. De moskee ligt in de wijk Kələküçə van Basqal. Op de binnenplaats van de moskee was een madrassa actief.

Na de Sovjetbezetting van Azerbeidzjan begon in 1928 de officiële campagne tegen religie. In december van dat jaar droeg het Centraal Comité van de Communistische Partij van Azerbeidzjan veel moskeeën, kerken en synagogen over aan clubs voor educatieve doeleinden. Terwijl er in 1917 nog 3.000 moskeeën in Azerbeidzjan waren, daalde dit aantal naar 1.700 in 1927, 1.369 in 1928 en 17 in 1933.

De Sheikh Muhammad-moskee werd in deze periode gesloten voor de eredienst. Ongeveer twintig stenen inscripties op de binnenplaats van de moskee werden vernield, en de twee minaretten werden afgebroken. Het moskeegebouw werd omgebouwd tot club. In 1975 werd het gebouw volledig verwoest door een brand die werd veroorzaakt door kortsluiting in het elektriciteitsnet.

In de jaren tachtig voerde de lokale bevolking restauratiewerk aan de moskee uit. Daarbij ontdekten ze een inscriptie over Pir Çinar, een boom die naast de moskee was geplant. Volgens de inscriptie werd Pir Çinar in 1568 geplant door Sheikh Safayi. In 1989 werd het Staatshistorisch-Cultureel Reservaat Basqal opgericht in het gebied waarin ook de moskee ligt.

Archeologische opgravingen

In 2019 voerde, op verzoek van het Staatsagentschap voor Toerisme van de Republiek Azerbeidzjan, een expeditie van het Instituut voor Archeologie en Etnografie van de Nationale Academie van Wetenschappen van Azerbeidzjan, onder leiding van prof. dr. Qafar Cəbiyev, archeologisch onderzoek uit binnen en op de binnenplaats van de Sheikh Muhammad-moskee. Binnen in de voormalige moskee werden resten blootgelegd van een kleinere, vierkante moskee in de stijl van de islamitische architectuur uit de periode van de Shirvanshahs. Tijdens de opgraving werden ook verscheidene inscripties ontdekt.