Cümə məscidi (Balaxanı)

Balaxanı Cümə Mescidi — XIX yüzyıla ait tarih-mimari eseri, mescit. Azerbaycan'ın Sabunçu ilçesinin Balaxanı kasabasında yer alır.

Hakkında

Balaxanı Cümə Mescidinin inşa tarihiyle ilgili kesin bilgi olmasa da, mescitte korunan taş kitaba hicri takvimle 1290 yılında (1873 yılı) inşa edildiği yazılmıştır. Mescit o dönemin petrol milyonerlerinin hayırsever yardımları ve kasaba sakinlerinin bağışları hesabına inşa edilmiştir.

Sovyet işgalinden sonra resmi olarak 1928 yılından dinle mücadeleye başladılar. Aynı yılın Aralık ayında Azerbaycan KP MK'si birçok mescit, kilise ve sinagogu eğitici amaçlarla kullanılmak üzere kulüplerin bütçesine verdi. Eğer 1917 yılında Azerbaycan'da 3.000 mescit varsa 1927 yılında bu rakam 1.700, 1933 yılında ise 17 idi. Balaxanı Cümə mescidi de bu dönemde ibadete kapatıldı. 1937–1989 yılları arasında mescidin binasında kültür evi faaliyet gösterdi.

Azerbaycan bağımsızlığını yeniden yeniden kazandıktan sonra mescit, 1992 yılında dindarların kullanımına verildi. Mescit yeniden kasaba sakinlerinin bağışıyla onarıldı. Mescidin inşa edilirken minaresi bulunmamıştı. 1995–1996 yıllarında mescidin 27 metre yüksekliğinde minaresi inşa edildi. Mescit için tahtadan minber hazırlandı, ibadet salonunun duvarlarına "el-Fatiha" ve "el-Bakara" surelerinden ayetler oyulmuş, mihrap ise bitki motifleriyle süslenmiş, üzerinde sekizgen yıldızlar işlenmiştir. Mescidin ana ibadet salonunun alanı 176, kadınların ibadet ettiği kısmının alanı ise 99 metrekaredir.

Onarım ve restorasyon çalışmaları tamamlandıktan sonra 18 Temmuz 1998 tarihinde mescit dindarların kullanımına verildi.