Fatih Istanbul Mosque

Fatih Camii (Türkçe: Fatih Camii, lit. 'Fatih'in camisi'; Osmanlı Türkçesi: فاتح جامع) İstanbul, Türkiye'nin Fatih ilçesinde Fevzi Paşa Caddesi'nde bulunan bir Osmanlı camisidir. Orijinal cami, Aziz Havari Kilisesi'nin bulunduğu yerde 1463 ve 1470 yılları arasında inşa edilmiştir. 1766 depreminde ciddi hasar gören cami, 1771'de farklı bir tasarımla yeniden inşa edilmiştir. 1453'te İstanbul'u fetheden Osmanlı sultanı Fatih Sultan Mehmed'in adını taşımaktadır.

Sahn-ı Seman Medresesi, bir zamanlar teoloji, hukuk, tıp, astronomi, fizik ve matematik çalışmaları için önemli bir merkez olan, Fatih Camii'nin bir parçasıydı. İstanbul'da Mehmed'in davetiyle sarayına getirilen Türk astronom Ali Kuşçu tarafından kurulmuştur.

Cami kompleksi 2009 yılında tamamen restore edilmiş ve on yıl sonra tekrar restore edilmiştir. 2021'de ibadetçilere yeniden açılmıştır.

Tarih

Fatih Camii kompleksi, 1463 ve 1470 yılları arasında Mehmed II'nin emriyle İstanbul'da inşa edilen benzeri görülmemiş büyüklükte ve karmaşıklıkta bir dini ve sosyal yapıdır. 6. yüzyıla tarihlenen Aziz Havari Kilisesi, birkaç yıldır harap durumda olduğu için cami için yıkılmıştır. Bizans kilisesi, Dördüncü Haçlı Seferi'nden bu yana bakımsızlığa düşmüştür. Ekümenik Patrikhanenin katedral kilisesi olmasına rağmen, Ekümenik Patrik yapıya gerekli onarımları yapma izni verilmemiştir. Kilise, Büyük Konstantin de dahil olmak üzere birçok Roma imparatorunun mezar yeri idi. Cami inşa edilmeden önce, onun lahiti, On İki Havari'yi temsil eden on iki lahitin ortasına, Hristiyanlığın sembolik yeri olan İsa'nın yerinde konulmuştu.

Mihrâb, orijinal inşaatın kalıntısı olarak ayakta kalmıştır.

Külliye

İstanbul'daki diğer imparatorluk camileri gibi, Fatih Camii bir külliye olarak tasarlandı, yani hem dini hem de kültürel ihtiyaçları karşılamak için yan yapılar içeren bir kompleks.

Camii'nin kuzey ve güneyinde Sahn-ı Seman, her iki tarafta dört olmak üzere sekiz büyük medrese bulunur. Bu binalar simetriktir ve her biri dört öğrenci ve bir dershane için 18 hücre içerir. Medrese'nin arkasındaki ek binalar yol yapımı sırasında kaybolmuştur. Medreseler yaklaşık bin öğrenci için yer sağladı, bu da onu zamanının büyük bir üniversitesi yaptı.

Camii sahasının güneydoğu köşesinin dışındaki derviş hanı, muhtemelen Aziz Havariler Kilisesi'nden kurtarılan, 16 farklı yeşil antik ve granitten oluşan sütunlarla desteklenen bir avluya sahiptir.

Derviş hanının karşısında, Sultan Mahmud II'nin annesi Nakşidil Sultan (1761-1817)'in büyük Barok türbesi yer alır.

Camii'nin yanındaki mezarlık, Sultan Mehmed II ve eşi Gülbahar Hatun'un türbelerini (türbeler) içerir. Her ikisi de deprem sonrası yeniden inşa edilmiştir. Fatih'in türbesi, görkemli süslenmiş bir iç mekâna sahiptir ve resmi törenler için popüler bir yerdir. Yeni sultanların, Eyüp Sultan Camii'nde Osman'ın Kılıcı ile taçlandırıldıktan hemen sonra mezarı ziyaret etmeleri gelenekti. Gülbahar'ın türbesi daha sade, klasik hatlara sahiptir ve orijinaline çok benzer olabilir. Mezarlık ayrıca, mezarı Kemaleddin Bey tarafından tasarlanan albay general Gazi Osman Paşa gibi birçok önemli devlet görevlisinin son dinlenme yerlerini içerir. Ünlü Osmanlı alimi ve üniversite profesörü Halil İnalcık 2016 yılında burada defnedilmiştir.

Caminin bir tarafında ve ona bağlı olarak 1724 yılında inşa edilen kubbeli Carullah Efendi Kütüphanesi bulunmaktadır. Kapılarından biri sokağa, diğer ikisi ise caminin iç avlusuna açılmaktadır. Kütüphane onarım aşamasındadır ve kitaplar Süleymaniye Kütüphanesi'nde korunmaktadır.

Kervansaray 1980'lerde onarılmış ve yeni dükkanlarla birleştirilerek bir işyeri olarak işlev görmeye başlamıştır. Orijinal kompleksin hastanesi, pazarı, mutfakları ve hamamı kaybolmuştur.