Kastamonu Archaeology Museum

Kastamonu Arkeoloji Müzesi, Kastamonu ve Çankırı çevresinden toplanan arkeolojik eserlerin sergilendiği müzedir.

Kastamonu kent merkezinde bulunan ve Mimar Kemaleddin Bey'in eseri olan eski İttihat ve Terakki Kulübü binasında hizmet verir. Müzede Hitit, Frig, Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerine ait çeşitli eserlerin yanı sıra Candaroğulları Beyliği ve Osmanlı dönemlerine ait eserler sergilenir.

Müze binası, Türkiye Cumhuriyeti'nin Kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün 1925 yılındaki Kastamonu ziyaretinde ünlü Kastamonu nutkunu okuduğu yerdir. Müzenin bir bölümünde, Atatürk'ün bu gezi sırasında kullandığı çeşitli eşya ve araçlar sergilenmektedir.

Müze binası

Kastamonu Arkeoloji Müzesi, 1914-1917'de İttihat ve Terakki Cemiyeti binası olarak inşa edilmiş tarihî yapıda yer alır. Planı Mimar Kemaleddin Bey tarafından çizilmiştir. Kurtuluş Savaşı döneminde bina Kastamonu Gençlik Teşkilatı tarafından kullanılmış, 1921 yılında İstiklal Mahkemesi olarak hizmet vermiştir.

Savaştan sonra Mustafa Kemal Atatürk, Kastamonu'ya 1925 yılında yaptığı ziyaret sırasında 30 Ağustos 1925 günü, İnebolu'dan Kastamonu merkeze geldi ve İnebolu'daki nutkundan sonra Şapka İnkılabı'na ilişkin ikinci nutku burada okudu.

Bina, 1940'lı yıllara kadar Türk Ocağı ve CHP parti binası olarak kullanıldı. 1945'te Millî Eğitim Bakanlığı tarafından satın alınıp müzeye çevrildi.

Tarihçe

Kastamonu Arkeoloji Müzesi, 1941-1943 yıllarında Antik Paflagonya bölgesinde ele geçen eserlerin bir araya toplanması ile müze deposu olarak kuruldu. Müzenin ilk müdürü olarak görevlendirilen Kastamonulu arkeolog Ahmet Gökoğlu'nun çalışmaları ile eserler tanzim edilip teşhire hazırlandı. 30 Ekim 1950'de Vali Nurettin Aynuksa tarafından müze olarak törenle ziyarete açıldı. 1952'de bölge müzesi oldu.

Müze, 1980 yılında yeni bir onarım geçirdi ve yeni düzenlemelerden sonra 23 Ağustos 1981 tarihinde yeniden ziyarete açıldı. 1997 yılında yeniden onarıma giren müze; 2002 yılında eklenen teşhir salonu ve ek depo binası, yenilenen kalorifer sistemi, vitrin aydınlatmaları ve çevre düzenlemesi ile 2005'te hizmete açıldı.

Eserler

Müze envanterinde lahit, heykel ve mezar stelleri ile Kastamonu ve etrafında bulunmuş, cam, metal, pişmiş toprak, taş eserler bulunmaktadır. Müze bahçesinde Antik Roma dönemine ait mimari parçalar, aslan ve boğa heykelleri ile Osmanlı dönemi mezar taşları sergilenir. 2025 itibarıyla müze envanterinde 1888 arkeolojik eser 31 bin 952 sikke ve 6 bin 46 etnografik eser vardır.

1925'te Atatürk'ün Kastamonu Nutku'nu okuduğu oda, müzenin Atatürk bölümü olarak düzenlenmiştir. Bu bölümde Atatürk'ün Kastamonu gezisinde kullandığı çeşitli eşya ve araçlar burada bir araya getirilmiştir.

Müzede sergilenen eserlerin başlıcaları şunlardır:

Taprammi Çanağı: Hitit dönemine tarihlendirilir. 1990 yılında, Devrekani ilçesinin Kınık köyü yakınlarındaki Kınık Yamaç Yerleşmesi'nde bir baraj inşaatı projesinin ön hazırlıkları sırasında bulunan Hitit madeni kaplarından birisidir. Üzerinde, geyik ve domuz avı sahneleri ile aslan-boğa mücadelesi sahnesi yer alır. Üzerindeki hiyeroglif yazıda önemli bir Hitit saray görevlisi veya tüccar olan "Taprammi"'nin ismi okunur.

Kibele figürü: Ana tanrıça Kibele'yi betimleyen, Antik Roma uygarlığına ait bir eserdir. Akkaya nahiyesinde bir vatandaştan satın alınma yoluyla müzeye kazandırılmıştır, buluntu yeri kesin olarak bilinmez. Pişmiş topraktan yapılmış eserde tanrıça, bir taht üzerinde oturur ve dirsekten kırdığı sağ koluyla tahtın kolçağı üzerinde duran aslanın başına dayanıp sağ eliyle de kendi başına dokunur şekilde betimlenmiştir.

Roma dönemi mezar steli: 1943 yılında bağış yoluyla müzeye kazandırışmıştır. Üzerindeki desenler Kastamonu sarımsağında benzetildiğinden halk arasında "sarımsak steli" ismiyle bilinir. Üst kısmında ellerinde üzüm salkımı tutan iki çocuk ve onları çevreleyen meyve çelengi, çelenklerin üzerinde bir Medusa başı, alt kısımda akantus yaprakları bulunur.

Hitit kılıcı: Hitit dönemine ait, 42 santimetre uzunluğunda, 6 santimetre genişliğinde bronz kılıç. 1992 yılında Pınarbaşı ilçesinde bulunmuştur. Birer örneği Çorum Müzesi ve Amasra Müzesi'nde mevcuttur.