Sultan Bayezid II Complex

Sultan Bayezid II Külliyesi (Turkish: Sultan II Bayezid Külliyesi) Edirne, Türkiye'de bulunan bir külliyedir. 1488'de Osmanlı mimarı Mimar Hayruddin tarafından Sultan Bayezid II (1481–1512) için inşa edilmiştir.

Külliye bir Dar al-Shifa (Turkish darüşşifa, "hastane, tıp merkezi") içerir ve 1488'den 1877–78 Rus-Türk Savaşı'na kadar dört yüzyıl boyunca hizmet vermiştir. Hastane, özellikle müzik, su sesi ve kokuların kullanımını içeren akıl hastalıkları tedavi yöntemleriyle dikkat çekmiştir.

Tarihi darüşşifa 1993'te Edirne merkezli Trakya Üniversitesi yapısına dahil edilmiş ve 1997'de Sultan Bayezid II Sağlık Müzesi Külliyesi olarak dönüştürülerek tıp tarihi ve sağlık konularına adanmış bir müze haline getirilmiştir. Külliye 2016'da Türkiye'deki Dünya Mirası Geçici Listesi'ne dahil edilmiştir.

Cami

Külliye içinde cami merkezi bir konuma sahiptir. İç mekânın kemerleri ya da sütunları yoktur ve zemin, bazen Anadolu halısı olarak da adlandırılan çeşitli Türk halılarıyla döşenmiştir. 20,58x20,60 metre ölçülerinde olup kare şekildedir. Caminin kubbesinin yüksekliği 19,34 metredir. Minber, taş işçiliğiyle yapılmıştır. Her biri tek balkonlu ve 149 basamaklı iki minare vardır. Her iki minare de 38,50 metre yüksekliktedir. Caminin içinde, mihrabı çevreleyen kemerli pencereler, ibadet edenlerin yüzlerine ışık düşürür.

Hastane (Dârüşşifâ)

Darüşşifa, caminin hemen sağ tarafında üç farklı bölümden oluşur. İlk avlu, altı ayaktan tedavi odası, mutfak, çamaşırhane ve eczane gibi hizmet odaları içerir. İkinci avluda, kıdemli personel dört odada görevlerini yürütür. Şifa-hane (tedavi evi), toplam 10 oda bulunan bir yataklı bölümdür; bunların altısı kış, dördü ise yaz mevsimi içindir ve bu bölümde bir müzik sahnesi de bulunurdu. Müzik ve çeşmeden gelen su seslerinin, akıl hastası hastalar için terapötik yardımcılar olarak kullanılmak amacıyla tasarlandığı belirtilir.

Tıp okulu

Sağlık kurumu bir tıp okulu (Osmanlı Türkçesi: Medrese-i Etibba) idi. Yüksek maaşlı bilgin nedeniyle Osmanlı İmparatorluğu'nda en iyi 60 medrese arasında yer alıyordu.

Tıp okulu, avlu ortasında bir şadırvan (çeşme) bulunan avlunun üç tarafını çevreleyen 18 öğrenci odası ve bir sınıftan oluşuyordu. Okulun ilk öğretmeninin Şeyh Lütfullahzade Bahaüddin olduğu söylenir. Ünlü Osmanlı seyahat yazarı Evliya Çelebi (1611–1682 sonrası) kitabında tıp okulunun öğrencilerinin antik Yunan filozofları, bilim insanları ve hekimlerinin eserlerini, örneğin Platon (M.Ö. 428/427 veya 424/423–348/347), Sokrates (M.Ö. 470/469–399), Opuslu Philip, Aristoteles (M.Ö. 384–322), Galen (MS 129–≈200/≈216) ve Pisagor (≈570–≈495) gibi çalıştıklarını ve tartıştıklarını belirtir. Her biri farklı bir alanda uzmanlaşmış hekimler, değerli bilimsel tıp literatürünü inceleyerek en iyi tedaviyi bulmaya çalıştılar. Tıp okulunun kitapları bugün Selimiye Camii el yazması kitap kütüphanesinde arşivlenmiştir.

Evliya Çelebi'ye göre, personele ve öğrencilere günlük şu ücretler ödenmiştir:

Bilgin (1): tatiller dahil 60 akçe,

Yardımcı (1): 7 akçe

Kütüphane memuru (1): 2 akçe

Hizmetçiler (2): 2 akçe

Öğrenciler (18): 2 akçe. ayrıca tüm ihtiyaçlarının karşılanması.

Hamam (Türk hamamı)

Bugün yapı harap durumda, orijinal temelleri gizlenmiş. Tarihi fotoğraflar, yapının kompleks içindeki köprü temeline yakın olduğunu gösteriyor. Mimari olarak, hamamdan elde edilen gelirin kompleksin genel bakımına katkıda bulunduğu çift hamam tasarımı özellikleri sergilemektedir.

İmaret (Çorba mutfağı)

Kompleksin bir bölümü, günde iki kez yemek sunulan bir çorba mutfağı veya imaret olarak kullanılmıştır. Bu özellikle “Yeni İmaret” (Türkçe: Yeni İmaret) olarak da adlandırılır, çünkü Edirne'deki 8 imaretten sonuncusudur. Kompleksin tüm personeli ve yoksullar burada ücretsiz olarak yemek yemiştir.