Acıgöl (Konya)

Acıgöl, Konya viloyati, Karapınar tumani chegaralari ichida joylashgan vulkanik maar koʻlidir. Karapınar Düzlüğüʼda, Meke Krater Koʻlining shimoli‑sharqida joylashgan. Karapınar‑Ereğli yoʻli boʻylab 8‑kmda. Dengizdan balandligi 988 m, kengligi 1750 m–1250 m oraligʻida, elips shaklidagi koʻlining maydoni 1,2 km², chuqurligi 300 m.

Umumiy xususiyatlari

Acıgöl, Karacadağning janubiy‑sharqiy chetida vulkanik hududda portlash natijasida paydo boʻlgan chuqurda shakllangan. Koʻl qirgʻogʻi juda tik. Magniy sulfid tufayli suvlari achchi‑tuzli. Koʻlda bakteriyalar va Arkea turlari mavjudligi aniqlangan. Marinobacter, Idiomarina va Thalassospira turlari Acıgölda va Turkiyada birinchi marta tavsiflangan.

Oʻrta Miyosen davrida Arab plastini va Yevro‑Osiyo plastini yaqinlashishi natijasida Yuqori Miyosen va Kvaterner davrida Kapadokya vulkanik kompleksi, Oʻrta Anatoliya vulkanik provensiyasi kabi nomlar berilgan hududda koʻp vulkanik hodisalar sodir boʻlgan. Oʻrta Anatoliya hududida bu faoliyatlar natijasida Hasandağı‑Karapınar oraligʻida andezit‑bazalt tarkibli toshlar, lava oqimlari, kul konuslari, maarlar hosil qilgan. Hududda joylashgan Acıgöl, Meke Koʻli, Yılan obruğu va Meke obruğu Karapınar guruhi ostida jamlanadi.

Oʻrta Anatoliya Kvaterner vulkanizmining bir qismi boʻlgan Acıgöl va Meke Koʻlidagi bazaltik togʻ jinslari chuqur mantodan kelib chiqqan boʻlib, qitʼa poʻsti taʼsiri bilan hududga joylashgan mahsulotlardir.