Bargylia

Bargylia (Qadimgi yunoncha: Βαργυλία), janubiy-gʻarbiy Anatoliya (hozirgi Turkiya)dagi qadimgi Karianing sohilida Iasos va Myndus orasida joylashgan shahar edi. Bargylianing joylashuvi zamonaviy Turkiya shahrasi Boğaziçi, Muğla viloyatiga toʻgʻri keladi.

Shahar Bellerophon tomonidan hamrohi Bargylus (yunoncha: Βάργυλος)ni faxrlanish maqsadida asoslangan deyilgan, u qanotli ot Pegasusning bir zarbasi bilan oʻldirilgan. Bargylia yaqinida Artemis Cindyas ibodasi joylashgan edi. Strabon mahalliy ishonchni qayd etadi: yomgʻir ibodatxonaning atrofiga yogʻadi, lekin unga tegmaydi. Artemis Cindyas va Pegasus Bargylia tangalarida tasvirlangan.

Mil. avv. 201/200 yillarda Kret urushida Makedoniya qiroli Filipp V oʻz flotini Bargyliyada qishlagan, chunki u Pergamen va Rodiy flotlari tomonidan blokirovka qilingan edi.

Epikureyalik faylasuf Protarchus, Demetrius Laconning murabbiyi, Bargylia tugʻilgan.

Bargylia porti yonidagi bir boshqirgʻichda bir vaqtlar katta qabriy yodgorlik turardi. Hellenistik davrga (mil. avv. 200‑150) tegishli boʻlgan bu yodgorlik dengiz maxluqi Skillyaga bagʻishlangan. Skillyaning hayot oʻlchamidan kattaroq tasviri, bir guruh itoatkor va kutib turgan itlar bilan birga, binoning tepasida joylashgan edi. Ushbu haykaltaroshlik guruhi qoldiqlari, shuningdek, tosh tuzilmaning boshqa qismlari, Britaniya Muzeyining kolleksiyasida saqlanadi.

Bargyliyada hozirda nisbatan keng tarqalgan qoldiqlar mavjud, jumladan ibodatxona, teatr, katta mudofaa devori va palaestra qoldiqlari.

Freya Starkning Bargyliaga sayohi

Sayohat yozuvchisi Freya Stark 1950‑yillarda Kariani kezayotganda Bargyliyani ziyorat qilgan. Quyida uning safarlari haqida The Geographical Journalda nashr etilgan bir parcha keltirilgan.

Bargylia yanada uzoqroq, yanada kam aholi yashovchi va yanada chuqur unutilgan joydir, u yerda Makedoniyaning Filipp V qishni jang qilgan va Rim birinchi marta Osiyo shahriga erkinlik bergan. Uni topish qiyin, garchi Gullükdan yarim soat suzish masofasida, tepaliklar orasida ochiladigan bir koʻllikda joylashgan. Biz bu yerga suzganimizda hech qanday uy koʻrinmadi, hayvonot hayoti belgisi ham yoʻq, faqat baʼzi chorvachilik qilayotgan chorvachiliklar va tovushda ikki qayiq baliq tutayotgan edi.

Suv Elfin uchun juda qalin boʻlib qoldi va kichik qayiq bizni oʻtkir va kichik naycha kabi ogʻriqli kamalaklar orasidagi botqoqqa tushirdi. Bir qadamdan ikkinchisiga shaharning yamalari boʻylab yurib bordik. Tosh yoki marmar bu yerda va oʻsha yerda koʻrinib turardi, sariq irislar orasida oʻtda yotgan, Bizanslar tomonga yotqizgan va poydevor sifatida ishlatilgan oq ustunlar bilan.

Yuruk doʻstona uslubda kelib, oʻz lagerining mehmondoʻstligini taklif qildi. U aytdi: “Bargyliyaga hech kim kelmagan, faqat Milas deputatining singlisi, yaxshi yosh arxeolog, u – u qoʻllarini yotgan ibodatxonalar, odeon, stoa, yivli ustunlar ustidan siljitdi, ular oʻtda uxlagandek yotgan edi.” Elfinning dvigateli endi shovqin chiqarmoqda, u bizga yaqinlashar ekan, tovushda asrlar oldingi kabi kichik bir chiziq qoldirdi; va biz janubga suzib, kechqurun ichkariga yopilgan koʻrinmaydigan koʻlga yetdik, shu qadar sokin edi-ki, qorongʻulikni qoʻlda ogʻir va yumshoq his qilish mumkin edi.

Taklif etilgan sotuv

Mamlakatning yirik gazetasiga, Hürriyetga koʻra, Bargylia shahri 22 million turk lirasi (taxminan sakkiz million yevro) narxda sotuvga qoʻyilgan.

Hürriyetga koʻra, Turkiyada joylashgan qadimgi yunon shahar Bargylia 13 yanvar 2015 yil sanasida eʼlon qilingan “Sakkiz million yevro evaziga sotiladi” xabari boʻyicha Turkiyaning sud tizimi boʻyicha birinchi darajali arxeologik obʼektni qurish ruxsat etilmaydi, shuning uchun reklama shuni taʼkidlaydi-ki, hozirgacha bu yerda qazilma ishlari amalga oshirilmagan, shuning uchun yangi egasi(egalar) yer ostida boʻlishi taxmin qilingan amfiteatr, shahar ibodatxonasi boʻlishi mumkin boʻlgan hudud, Rim hammomi qoldiqlari va Vizantiya davriga oid nekropolisdan bahramand boʻlishlari mumkin.

Turk arxeologlari mamlakatning Madaniyat va Turizm vazirligiga bir necha marta Bargylia kabi koʻplab arxeologik obʼektlarni oʻzlari nomidan himoya qilish maqsadida ekspropriya qilishni talab qilishgan, chunki davlat xavfsizlikni kafolatlay olmayapti. Arxeologlar uyushmasining katta aʼzosi Binnur Celebi shunday dedi: “Afsuski, yetarli budjetning yetishmasligi tufayli arxeologik obʼektlar faqat qazilma ishlari yoki shahar loyihalari paytida ekspropriya qilinadi,” va baʼzi egalarning obʼektning tarixiy qiymatini tushunmasligi, uni qurilish uchun ochishga intilishini ogohlantirdi. U qoʻshdi: “Bunday obʼektlarning xususiy egaligi arxeologik ishlarni toʻsiq qiladi. Biroq, bu obʼektlarni sotib olgan shaxs yoki shaxslar hech qanday qurilish faoliyatini amalga oshira olmaydi.”

Qadimgi shaharni sotishni targʻib qilayotgan agent Halil Okan Tavasli shunday dedi: u allaqachon sezilarli darajada koʻplab potentsial xaridorlarni jalb qilgan, lekin 20 yanvar 2015 yil sanasigacha hech qanday kelishuv imzolangan emas.

2018 yilda gazeta xabar berdi-ki, xaridor topilmagani sababli narx £5,6 millionga tushirilgan.