Fethiye Museum

Fethiye Muzeyi, Muğla viloyatining Fethiye tumanida joylashgan bir muzeydir. Dalaman, Fethiye, Ortaca, Köyceğiz va Seydikemerʼdan kelgan arkeologik asar va topilmalar namoyish etiladigan muzey, 1962 yili faoliyat boshladi. Fethiye Muzeyi ikki asosiy zaldan iborat boʻlib, namoyish etilgan asarlar kronologik tarzda tartiblangan. Asarlar 3000 mil. avv. bilan Geç Osmanlı Dönemi oraligʻini qamrab oladi. Fethiye atrofida joylashgan arkeologik hududlar Fethiye Muzeyiʼga bogʻliqdir.

Tarixi

Muzey birinchi navbatda kaymakam Recep Ceylanʼning tashabbuslari bilan 1957 zilzilasidan keyin qayta qurilgan shahar atrofidan toʻplangan asarlar bilan tashkil etildi. 1962 yili Telmessos Teatri oldida ochiq havo muzeyi sifatida faoliyat boshlagan Fethiye Muzeyi, 1987 yili Kesikkapıʼda joylashgan joyiga koʻchirildi.

Asarlar

Fethiye Muzeyiʼda 3000 mil. avv. yildan Geç Osmanlı Dönemiʼgacha keng davrni qamrab olgan tarixiy asarlar mavjud. Asarlar kronologik tarzda tartiblangan. Ikki asosiy zaldan iborat boʻlgan Fethiye Muzeyiʼdagi asarlarning katta qismi keramika hisoblanadi. Muzeyda Izraza Yodgorligi, Ikki Tilli Yozma (Karca va Grekcha) va Uch Tilli Yozma (Likçe, Grekcha va Aramiy) kabi yodgorlik va yozma asarlar topiladi.

Muzeyda Roma Imperiyasi koʻp hududlarida ibodat qilingan Dioskurlar va Xudoga tasvirli adak steplari mavjud va bu steplar Telmessos atrofida topilgan. Baʼzilari sotib olish yoʻli bilan olib kelingan steplar, Telmessosda topilgan ohaktoshdan yasalgan. Bu adak steplari shimol, shimol‑gʻarb va Gʻarbiy Likyada tez-tez uchraydi. Istanbul Arxeologiya Muzeyida namoyish etilgan Sidamara Lahdi va Perge Dioskuruida koʻrilgan Dioskurlar va Xudoga tasvirlari milodiy 2‑3‑asrlarga taalluqlidir va imperatorlik sanʼatini aks ettiradi. Fethiye Muzeyidagi steplar esa koʻproq xalq sanʼatini aks ettiradi. Fethiye Muzeyidagi adak steplarda koʻrilgan omega, sigma va epsilon kabi harflar bu steplarning milodiy 2‑4‑asrlar orasida yaratilgan boʻlishi mumkinligini koʻrsatadi.

Muzeyda Kakasbosga (Heraklesning ekvivalenti deb hisoblanadi) oid ikki adak stepi ham mavjud. Bu steplar sotib olinib muzeyga olib kelilgan. Ohaktoshdan yasalgan Kakasbos steplari, milodiy 2‑3‑asrlarga taalluqlidir va Shimol‑Shimolgʻarb Likya, Pisidya hududlariga xos mahalliy xususiyatlarga ega bir madaniyat guruhida baholanadi.

Muzeyda, Fethiye Yayla hududidan chiqarilgan oʻymali sunaklar mavjud. Roma davri qishloq sanʼati anʼanalariga mansub bu sunaklarning old tomonida xudoga oʻymasi bor. 2018‑yilda nashr etilgan bir tadqiqotda bu isimsiz xudoga oʻymalari, hudud boʻylab Lagbene, Kynegetis, Eleuthera nomlari bilan tanilgan Artemisga tegishli ekanligi aniqlangan.

Bogʻlangan boʻlinmalar

Fethiye atrofidagi koʻplab arkeologik joylar Fethiye Muzeyiga bogʻlangan. Gemiler Adasi, Amintas, Kayaköy, Letoon, Pınara, Tlos va Kaunos hududlari, Fethiye Muzeyiga bogʻlangan boʻlinmalardir.