Flexum

Ad Flexum rim davri shahar va harbiy lager joyi boʻlib, hozirgi Vengriya hududida joylashgan edi.

Joylashuvi

Ad Flexum hozirgi Mosoni-Duna deb ataluvchi daryo qirgʻogʻida, uning bir burilishida joylashgan, nomining maʼnosidan (a.m: Burilishda) kelib chiqadi. Uning oʻrnida hozirgi kunda Mosonmagyaróvár shahrining lucsonyi tumani joylashgan.

Tarixi

Mosoni-Duna yonida barpo etilgan harbiy lager muhim strategik nuqta boʻlgan. Garchi Ad Flexumning yaratilishining asosan harbiy sababi boʻlgan boʻlsa-da, uning yonida shakllangan aholi rivojlanishiga, bu yerda oʻtgan harbiy yoʻl orqali sharq-gʻarb savdosi rivojlanishiga yordam bergan. Zamonaviy himoya chizigʻi ortida, harbiy lager bilan birga paydo boʻlgan sanoat va savdogarlar ham katta xavfsizlikni his qilgan. Ammo bu ham zaif boʻlib, 169–171 yillarda Duna chap tomonida yashovchi germanlar katta kuch bilan chegaraga hujum qilganida isbotlandi. Ushbu uch yillik janglarda deyarli butun limes va lager yonidagi aholi ham yoʻq boʻlib ketdi. Keyinchalik, III asrda bu yerda yana tiklanish boʻlib, shu davrdan koʻplab topilmalar (zargarlik buyumlari, idishlar, bronza va keramika asarlari) topildi. Aholi soni oʻsha paytda 3000–4000 kishi boʻlishi mumkin edi, va harbiy lager hozirgi Magyar koʻchasidan Károlyliget markazigacha yoyilgan boʻlishi mumkin edi. I. Valentinianus 375 yilda vafot etganidan keyin hunlar hujumlari aholini qochishga majbur qildi, va keyingi longob‑bardi, keyin esa avar hukmronligi davrida aholi va lager deyarli yoʻq boʻlib ketgan.