Mausoleum of Abai Qunanbaiuly

Abai kesenesi — 1996 yili qurilgan arxitektura sanʼati yodgorligi. Sharqiy Qozogʻiston viloyati, Abai tumani, Jidebay qishlogʻida ulugʻ shoirning tugʻilganiga 150 yil toʻlgan bayrami oldidan oʻrnatildi. Piyedestal balandligi 5 m, uzunligi 200 m, eni 60 m. Baland ikki minoraning birinchisi – Abai minorasi (balandligi 38,5 metr), ikkinchisi – Shakarim minorasi (35 metr). Kompleksning toʻrt burchagida toʻrt kupbez bor. Bundan tashqari diametri 36 metr boʻlgan “Markaziy Osiyodagi yozma madaniyat tarixi” muzeyi, kelib‑ketuvchilar uchun mehmonxona, amfiteatr, shuningdek, masjid qurildi. Oldin bu joyga dafn etilgan Abai, Ospan, Shakarim, Ahat qabri harakatsiz qoldirilib, ularning barchasini ichiga olgan kesene qurilishi koʻchmanchilar madaniyati jarayonida, qozogʻ xalqining kosmologik tasavvurni aks ettiradi. Shuningdek, Abai kesenesidan Samarqanddagi Gʻur‑Amir, Agraʼdagi Taj Mahol kesenelarining taʼsiri ham seziladi. Kompleks kompozitsiyasida boshidan oxirigacha yaxlitlik saqlangan. Uning barcha binolari bir‑birini toʻldirib, dasturning kengligi bilan uygʻunlik topgan. Qurilish ishlarida asosan, Mangʻistondan olingan ulutaşlar ishlatilgan.

Ushbu kompleksni qurishga respublikaviy tanlov oʻtkazildi. Tanlovda olti arxitektura guruhi ishtirok etdi. 1991 yili 19 martda respublikaviy yopiq konkurs komissiyasi oʻz majlisida kelgan loyihalarni koʻrib, gʻoliblarni aniqladi. Ular xalqaro konkurslarning laureati arxitektor Bek Ibraev boshchiligidagi mualliflik guruhi boʻldi.