Naurzum Nature Reserve

Naurzum Davlat Tabiat Qoʻriqxonasi (Qozoqcha: Наурызым мемлекеттік табиғи қорығы, Nauryzym memlekettık tabiği qoryğy) Kostanay viloyatida, Qozogʻistonda joylashgan tabiat qoʻriqxonasi. U UNESCO merosi sayyohlik obyekti Saryarka – Shimoliy Qozogʻistonning dashtlari va koʻllari tarkibiga kiradi. U taxminan 3 081 kvadrat kilometr (1 190 kvadrat milya) dashtlar, yarim choʻllar va oʻrmonlarni himoya qiladi. Himoyalangan hududning maʼmuriy ofisi Karamendy qishlogʻida joylashgan.

Oʻlcham

Himoyalangan hudud Qozogʻistonning dasht zonasi ichida, Turgay platosining markaziy qismida joylashgan. Aksuat koʻli qoʻriqxonada joylashgan. U uchta asosiy hudud klasteridan iborat boʻlib, ular tampon zonalar bilan oʻralgan va himoyalangan ekokorridor orqali bogʻlangan. Asosiy hudud taxminan 1,910 km² (0,737 kvadrat milya); tampon zona taxminan 1,167 km² (0,451 kvadrat milya) hajmda.

Asosiy hudud Naurzum‑Kargay klasteri uchta komponent hududdan eng kattasidir. U poytaxt Nur‑Sulton shahridan taxminan 320 km (200 mil) gʻarbda joylashgan. Bu hudud 1 397,14 km² (539,44 kvadrat milya) ni tashkil etadi va Zharman koʻli kabi bir qancha katta koʻllarni oʻz ichiga oladi.

Sypsyn‑Aebu klasteri Naurzum‑Kargaydan taxminan 8 km (5,0 mil) gʻarbda joylashgan. U 387,20 km² (149,50 kvadrat milya) ni oʻz ichiga oladi.

Tersek‑Karagay klasteri Sypsyn‑Aebudan taxminan 8 km (5,0 mil) shimolga joylashgan. U 129,47 km² (49,99 kvadrat milya) ni tashkil etadi.

311,59 km² (120,31 kvadrat milya) hajmidagi ekokorridor uchta klasterni birlashtirib, ularni yagona hududga birlashtiradi, bu esa qoʻshimcha 855,675 km² (330,378 kvadrat milya) tampon hududlar bilan birgalikda jami 3 081 km² (1 190 kvadrat milya) himoyalangan hududni taʼminlaydi.

Oʻsimlik dunyosi

Oʻsimlik dunyosi turli xil boʻlib, dashtlar, qirqimzorlar, yarim choʻllar va janubiy dasht zonasi ichida noyob xususiyat sifatida oʻrmonlarni ham oʻz ichiga oladi. Bu oʻrmonlar asosan qaragʻay (Pinus sylvestris), qayin (Betula pendula, B. pubescens) va aspens (Populus tremula) dan iborat. Sohil boʻylab ham suvsiz oʻsimliklar, masalan, qashqir va kamonlar mavjud. Qirqimzorli hududlarda tipik dasht qirqimzorlari — rus bodom (Amygdalus nana), gilos (Cerasus fruticosa), yashil oʻt (Cytisus ruthenicus) (gʻarbiy tarqalish chegarasi), yovvoyi atirgul (Rosa) turlari va sarvino (Juniperus sabinea) mavjud. Nam joylarda esa sarv (Salix) butalari va koʻl boʻyi boʻylab tamarisk (Tamarix ramosissima) ham uchraydi.

Hayvonot dunyosi

Zaxirada 47 sutemizuvchilar, 279 qush, 10 sudralib yuruvchi va amfibiy hayvonlar va 10 baliq turi roʻyxatga olingan. Bundan tashqari 1000 dan ortiq noʻnokas hayvon turlari topilgan. Step zonásining tipik sutemizuvchilari step tülkisi (Mustela eversmanni), korsak tulki (Vulpes corsac), oddiy tulki (Vulpes vulpes), Yevropa boʻri (Canis lupus lupus), uzunquloqlı kirpi (Erinaceus auritus), Yevropa qushqoʻni (Lepus europaeus) va bir qancha sichqon turlari, masalan bobak marmot (Marmota bobac), katta tishli souslik (Spermophylus fulvus), qizilchechak souslik (Spermophylus major), kichik souslik (Spermophylus pygmeus), oddiy hamster (Cricetus cricetus), jerboa (Allactaga major, Stylodipus telum) hamda bir qancha suyak va leming turlari. Oʻrmonlarda elchik (Alces alces), Tartariy gʻoz (Capreolus pygargus), Yevropa lins (Lynx lynx), tishli boʻri (Meles meles), ermine (Mustela erminea), tishsiz boʻri (Mustela nivalis), qaragʻay marteni (Martes martes) va rakun it (Nyctereutes procyonoides), qizil siniy (Sciurus vulgaris), Yevropa kirpisi (Erinaceus europaeus), koʻk qushqoʻn (Lepus timidus) yashaydi. Asosan daryolar boʻylab yovvoyi choʻchqa (Sus scrofa) ham topiladi. Zaxiraning choʻllari va yarichoʻllarida baʼzida uchraydigan nodir saiga antilopi (Saiga tatarica) ham mavjud.