Pir Hasan maqbarasi

Pir Hasan maqbarasi (ozarbayjoncha: Pir Həsən türbəsi) – Ozarbayjonning Mardakan shahrida joylashgan XVII asrga oid tarixiy va diniy meʼmoriy yodgorlik.

Tarixi

Maqbaraga kirish eshigida tosh ramkali yozuv oʻrnatilgan. Yozuvga koʻra, qabr hijriy taqvim boʻyicha 1021-yilda (milodiy 1612–1613-yillarda shoh Abbos I davrida qurilgan.

Kirish eshigi tepasida oʻyilgan kitabaga koʻra, qabr qamariy taqvim boʻyicha 1021-yilda qoʻyilgan (Grigoriy taqvimi boʻyicha 1612–1613-yillarga toʻgʻri keladi). Kirish eshigining chap tomonida oʻyilgan boshqa bir kitabada qabr Nodir Ali ismli usta tomonidan qurilganligi koʻrsatilgan.

Pir-Hasan qabri yonida yana bir kichik maqbara joylashgan boʻlib, u yerda shialarning yettinchi imomi Muso al-Kozimning qizi Xadicha dafn etilgani taxmin qilinadi. Mashhadda akasi Ali ar-Rizo oʻldirilganidan keyin u opa-singillari bilan Kavkazga qochib ketgan. Har ikkala bino bugungi kunda yagona meʼmoriy majmua hisoblanadi.

Ilohiyotshunos Mirzo Abuturob Oxundzoda qabrga tutash hududda dafn etilgan. 1924-yilda ilohiyot olimining qabri poyiga uning vasiyatiga koʻra millioner va xayriyachi Zaynalobidin Taqiyev dafn etilgan, 1990-yilda esa uning qabri ustiga haykal oʻrnatilgan. Bu yerda Taqiyevning qizi Sora va uning birinchi turmush oʻrtogʻi, qatagʻonlar davrida vafot etgan advokat Zaynal Salimxonovlar ham dafn etilgan.

Arxitekturasi

Ziyoratgohning asosiy konstruksiyasi kvadrat bino shakliga ega. Uzunligi 2,2 metr boʻlgan vestibyul oldinga chiqib turadi. Qabrning tashqi qismi ham, ichki qismi ham toshdan qilingan.

2007-yilda Haydar Aliyev jamgʻarmasi koʻmagida qoʻriqxona kapital taʼmirlangan va arxitektura majmuasi kichik masjid bilan toʻldirilgan.