Terkhiin Tsagaan Lake

Terkhiin Tsagaan koʻli (Mongolcha: Тэрхийн Цагаан нуур, IPA: [tʰerxíɴ t͡sʰaʁáɴ nʊ́ːr] ᠲᠡᠷᠬᠢᠶ ᠤᠨ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ terkiy-un čaɣan naɣur) — Tariat, Arkhangai, Moʻgʻulistonda joylashgan shirin suvli koʻl. U Xangai togʻlari orqali oqadi. Koʻl poytaxt Ulan-Bator shahridan 670 km, Tariat markazidan 180 km masofada joylashgan.

Xorgo vulqoni koʻlning sharqiy uchida joylashgan, 10ta daryo bu koʻnga qoʻshiladi va faqat Suman daryosi undan chiqadi. Koʻl Xorgo‑Terkhiin Tsagaan Nuur milliy bogʻida joylashgan.

Moʻgʻulistonning Atrof‑muhit va Turizm vazirligi hamda Jahon tabiat fondi (WWF) tomonidan 2022‑yilda birgalikda olib borilgan tadqiqotga koʻra, koʻl maydoni 1995‑yilda 7950,0 ga dan 2015‑yilda 7440,1 ga gacha 6,4 % ga kamaygan. Natijada botqoqlik hududlari 23,5 % ga qisqarib, koʻl atrofidagi qumlar va eroziya boʻlgan yerlar 39,4 % ga ortgan.

Terkhiin Tsagaan koʻli haqida xalq ertagi

Qadim zamonda, bir ona va oʻgʻli bu yerda yashar, ular yer ostidan chiqqan kichik quduqdan ichimlik suvi olib kelar edi. Suv olib kelgandan keyin uni yopishlari kerak edi. Bir kuni oʻgʻil bu quduqqa ichimlik suvi olishga bordi, lekin suvni olib kelgandan keyin yopishni unutib, quduq yonida uxlab qoldi. Bir necha daqiqadan soʻng bu hudud katta suv bilan toʻldi va oʻgʻlining onasi oʻgʻli haqida xavotirga tushdi, u “Uran mandal” nomli togʻning tepasiga chiqib, quduqni yopdi. Shundan beri bu koʻl shu yerda mavjud. “Uran mandal” togʻining tepasi yuqorida aytilgan kichik oroldir.