Barakhan Madrasah

Baroxxon mədrəsəsi — Toshkentdə qurulmuş Mədrəsə (1531/32 — XVI əsr 2‑ci yarısı). Hovlunun ətrafında həcirlər və daxili tərəfində pəştoq var, mədrəsənin qərbi hissəsi bir qədər irəli çıxıb. Təpəsi daşdan, qalın divarları müxtəlif ölçülü pişik gilindən hazırlanıb. Bəzi yerləri incədir. Baroxxon mədrəsəsi yerində əvvəlcə 2 (böyük və kiçik) məqbərə var idi. Kiçik məqbərədə Baroxxon qəbri var. Onun dörd tərəfdəki qapılarından üçü sonradan bağlanıb (qalan qapıdan zina ilə damğa çıxılıb). 1904‑də məscidə çevrilmiş böyük məqbərədə Toshkent hökumu Suyunchxoça qəbri yerləşir. Baroxxon iki məqbərəni özündə saxlayan Mədrəsə tikdirmişdir. Mədrəsənin şərq tərəfindəki böyük pəştoqda rəng‑bənzər sirkor gilindən nümunə oyulmuşdur. O, handasiy və girih naxışlarla bəzədilmişdir. Pəştoqun yuxarı hissəsi saxlanmamışdır. Əsas pəştoqun arxa tərəfində yenə pəştoq və beşbucaqlı rəvoq var. Qərb tərəfdəki daxili pəştoq göy kubbənin tərkib hissəsidir. Baroxxon mədrəsəsinin dörd bucağında uzanıq otaqlar (qorixona) var. Bina forması və bəzəkləri öz halında qalmışdır. Onun 22 m‑lik kubbəsi göy sirkor gililərlə bəzədilmişdir (kubbə 1868‑ci il zəlzələ zamanı yıxılmışdır). Kubbənin altındakı 4,5 m‑lik podkubbəyə müxtəlif rəngli sirkor gililərdən handasiy və girih naxışlar oyularaq yaradılmış, Qur’an surələri yazılmışdır. Məqbərə daxili hissəsinin bəzəkləri sonradan köçürülmüşdür. Daxili divarın yuxarı hissəsində gəncdən işlənmiş naxışlar var, onlara qızıl suyu sürtülmüş, aşağı hissəsində isə altıbucaqlı şopollardan oyulmuş geniş izora var (onlar yaşıl sirkor, zərhalı gililərlə ayrılmışdır). XX əsrin əvvəllərindəki təmir zamanı qədim bəzəklərin qalıqları köçürülüb, ağ gənc ilə süzülmüşdür. Baroxxon mədrəsəsinin naxışlarının gözəlliyi, tikinti üsulu baxımından Samarkandın ən yaxşı memarlıq abidələrinə (XV əsr ikinci yarısındakı Ağ Saray və İşratxona) yaxınlaşır. 1946, 1949, 1951, 1967‑ci illərdə təmir işləri aparılmışdır. Baroxxon mədrəsəsində Özbəkistan Müsəlmanları İdarəsi yerləşir.