Boğazkale Alaçahöyük Milli Parkı

Boğazköy-Alacahöyük Tarixi Milli Parkı, Çorum vilayəti Boğazkale rayonu sərhədlərində, 2600 hektarlıq sahədə 1988-ci ildə yaradılmış qoruma sahəsidir.

Əsas Xüsusiyyətləri

Anadoluda qurulan ən qədim sivilizasiyalardan biri olan Hititlərdən qalan arxeoloji dəyərlər saxlayır. Hitit dövlətinin paytaxtı Hattuşaş'a aid; şəhər divarları, yer qapısı, aslanlı qapı ilə yazılıkaya günümüzə qədər gələn mühüm əsərlərdən biridir.

Sahədə aparılan qazıntılarda 5 mədəniyyət təbəqəsi müəyyən edilmişdir. Bizans, Roma, Qalat, Frig, Hitit, Asur, Hatti sivilizasiyalarının qalıqlarına çatılmışdır. Hattuşaş M.Ö. 14‑13-cü əsrlərdə Hitit İmperiyasına paytaxtlıq etmişdir. 1986-cı ildən etibarən Dünya Mədəni İrs Siyahısındadır. Qələm yazısı ilə yazılmış tabletlər 2001‑dən etibarən Dünya Yaddaşı Siyahısındadır.

Mənbə Dəyərləri

Hattuşaş antik şəhərində 31 məbəd müəyyən edilmişdir. Məbədlərin ən böyüyü böyük məbədin, tanrılar arasında ən böyükləri olan günəş tanrıçasına və fırtına tanrısına həsr edildiyi təxmin edilir. Sahədə M.Ö. 13-cü əsrə aid 11 yeraltı silos tapılmışdır. M.Ö. 12-ci ildə Hitit dövləti dağılır, lakin Hattuşaşda məskunlaşma davam edir. Hattuşaş, M.Ö. 12-ci əsrdə Frig təsirlərinin göründüyü bir qəsəbə görünüşü alır. Sahədə sonrakı dövrdə fəal olan sivilizasiyalardan; Pers, Helen, Qalat, Roma ilə Bizansın izlərinə rast gəlinir.

Yazılıkaya məbədi: Hattuşaşın ən təsirli və böyük dini sahəsi şəhər kənarındakı Açıq Hava Məbədidir. Burada təxminən 90 Tanrıça, tanrı, heyvan və xəyali varlıqlar qayalara oyulmuşdur. Hitit mədəniyyətində yeni il və ya bahar mərasimlərində bütün tanrılar fırtına tanrısının evində toplanırdılar. Yazılıkaya üzərində bu anın işlənmiş olduğu düşünülür.

Hattuşaş

Hattuşaş, bu gün Boğazkale rayonunun qurulduğu Budaközü düzünün sonunda ortaya çıxan engebeli və sərt qayalıq ərazidə qurulmuşdur. Arxeoloji qalıqları 1834-cü ildə fransız Charles Texier kəşf etmişdir. 1906-cı ildə başlayan qazıntılar nəticəsində şəhər qalıqlarının Hitit paytaxtı Hattuşaş olduğu başa düşülmüşdür.