Enez Castle

Enez Qalası, Türkiyənin Edirne vilayətinə bağlı Enez rayonunda, Meriç Çayının Ege Dənizinə töküldüyü nöqtədə yerləşən antik qala.

Açıq hava muzeyi xarakteri daşıyan qala, festival, sərgi kimi tədbirlər üçün istifadə olunur. İçində Bizans dövründə böyük bir kilsə kimi tikilmiş, 1455-ci ildən etibarən məscid kimi istifadə olunan, Enez Ayasofyası da deyilən bir ibadət strukturu mövcuddur.

Keçmişi

Qalanın tikilmə tarixi dəqiq olmamaqla birlikdə, divarlarında olan devşirme tikinti materialları Bizans öncəsi tikildiyinə işarə edir. Balkanlardan gələn barbar hücumlarını önləmək məqsədilə tikildiyi düşünülür. Strukturun təmiri üçün 6-cı əsrdə Şərq Roma İmparatoru Justinianusun əmri olduğu bilinir. İçindəki sivri Osmanlı kəmərləri Osmanlı dövründə istifadə edildiyinə işarə edir.

Şimal-qərb-cənub-şərq istiqamətlərində uzanan qalanın əsas girişi şimal-şərqdədir. Anıtsal giriş qapısının yanındakı divarda ağ mərmirdən bir Trak süvarısının təsviri var. Dənizə baxan tərəfdə, qaladan dənizə doğru iki sur divarı uzanır və bu divarlar dəniz tərəfdəki limanı qoruyur. Divarlarda kəsilmiş daş, gil və antik memarlıq parçaları istifadə olunmuşdur.

Qalanın içində, 12-ci əsrdə bazilika kimi tikilib 1455-ci ildə məscidə çevrildiyi düşünülən bir ibadət strukturu və şapel kimi istifadə olunan, zəngin mozaikalarla örtülmüş kiçik bir mağara var. Mağara divarlarında tapılan mifoloji elementləri təsvir edən kabartmalar Edirne Muzeyinə aparılmışdır.

Qala, bu gün festival, sərgi kimi tədbirlərə ev sahibliyi edir.

Fatih Məscidi

Qala içindəki bazilika, "Enez Ayasofyası" və ya Fatih Məscidi kimi tanınır. Qalanın cənub-şərq ucundakı ən yüksək nöqtədədir. 21x38 m ölçülərində Yunan Xaçı planlı struktur, dövrünün böyük kilsələrindən biri idi. İstanbuldakı müasirlərinə bənzər yüksək keyfiyyətli işçiliklə tikilən struktur, 1455-ci ildə məscidə çevrilmiş, 1965-ci il zəlzələsində dağılıb və tərk edilmişdi. Strukturda həm Bizans, həm də Osmanlı dövrlərinə aid divar rəsmləri mövcuddur.

Enez Ayasofyası, 2016-ci ildə başlayan bərpa və rekonstruksiya işləri ilə yenidən ayağa qaldırıldı. 2021-ci ildə həm ibadətə, həm də ziyarətə açıldı.