Geyve Han

Geyve Hanı Bursa, Kapalıçarşıda yerləşən, 15-ci əsrdə Tokat ahilərindən Ahi Bayezıtın oğlu Hacı İvaz Paşa tərəfindən Yaşıl Məscidə gəlir təminatı üçün tikdirilib, Çelebi Mehmetə hədiyyə edilmiş bir handır. Han, daha əvvəl Hacı İvaz Paşa Hanı, Payiqah, Lonca və Ütücüler Hanı olaraq anılmışdır.

Divarları kərpic və qırıq daş ilə tikilmiş olan han, iki mərtəbəlidir. Qapılar, ayaqlar və kəmərlər tamamilə kərpicdən hazırlanmışdır. Quruluşda, kvadrat planlı avlusunun ətrafına düzülmüş revaklar ilə onlara açılan otaqlar var. Revakların üzəri tonozla, otaqların üzəri isə beşik tonozla örtülüdür. Bu gün tonoz və kubbələrin üzəri betonla örtülmüşdür.

Aşağı mərtəbədə iyirmi altı, yuxarı mərtəbədə otuz otaq yerləşir. Aşağı mərtəbədəki otaqlarda iki pəncərə, yuxarı mərtəbədəki otaqlarda isə bir pəncərə var. Hanın ortasında səkkizbucaqlı bir mərmər şadırvan var. Çatıq, üçbucaq kərpic frizlə bəzədilmişdir.

Hanın cənub, şimal və qərb yönlərində olmaq üzrə üç girişi vardır. Həmçinin sənədlərdən Geyve Hanı’nda bir məscid olduğu anlaşılır. Bu məscidin də, digər Bursa hanlarında olduğu kimi şadırvanın üzərində olduğu təxmin edilir. Lakin tarixçi‑yazıçı Ekrem Hakkı Ayverdi, qərb qapısının qarşısındakı otağın məscid olduğunu yazır. Han; 1647, 1699, 1742 və 1775-ci illərdə təmir görmüşdür. Ən böyük təhlükəni də 1958-ci il yanğında aşmışdır.

Geyve Han, 2014-cü ildə UNESCO Dünya İrs Siyahısına daxil olan “Bursa və Cumalıkızık: Osmanlı İmperiyasının Doğuşu” Dünya İrs Sahəsinin komponentlərindən biri olan Yaşıl Külliyənin binalarındandır.

Bu günlərdə əsasən müxtəlif topdan tekstil məhsulları satan tacirlər tərəfindən istifadə olunur.