Kaptanpaşa Mosque

Kaptanpaşa Camii, İstanbulun Eyüpsultan rayonunda, Eyüpsultan İskele küçəsindəki kəsik daşdan tikilmiş kvadrat planlı iki mərtəbəli tarixi məsciddir.

Ağac damı qurğuşunla örtülmüş olub, daxildən gizli kubbəli tikinti sistemlərinin nadir nümunələrindən biridir. Məscidin qibləsi Haliçə baxır. Eyüp Sultan Məscidinə 500 metr məsafədədir. Ətrafı türbə və lahitlərlə doludur. Altında iki çeşmə var.

Tarixi

Məscid adı mənbələrdə, Böyük İskele, Cevri Kalfa və Hacı Mahmud Ağa Məscidi olaraq da keçilir. Məscid ilk dəfə ağac bir quruluş kimi 16-cı əsrdə Gürcü əsilli Mahmut Ağa tərəfindən tikdirilmişdir. Tikiliş, 19-cu əsrdə yenidən tikilmişdir. Eyyûbi elhac İzzet Efendi adlı xeyriyyəçi məscidə minarə qoymuşdur.

Məscid 1900-cü ildə üçüncü dəfə kâgir olaraq yenidən inşa edilmişdir. Məscidin üçüncü banisi, II. Abdülhamid dövründə 23 il Bahriye Nazırı vəzifəsində çalışan Həsən Hüsnü Paşadır. Bunu bildirən kitabəsi məscid qapısının üzərindədir. Kitabedəki sətirlər Şair Refət Efendiyə aiddir. Sağ küncdə yerləşən minarə ilk dəfə bu dövrdə əlavə edilmişdir.

Məscid, Eyüp iskelesi Küçəsi ilə Hünkar iskelesi məhəlləsinə gedən yolun kəsişdiyi yerdə yerləşirdi. Bu yollar 1984-1985-ci illərdə istimlak edildikdə quruluş ortada qaldı.

Quruluş, gördüyü bərpa işindən sonra 2019-cu ildə ibadətə açıldı. Bərpa zamanı, quruluş daxilində Həsən Hüsnü Paşanın gəmisinin olduğu düşünülən, üzəri boya və sıvalarla örtülmüş bir gəmi rəsmı ortaya çıxarıldı. Rəsmin orijinal halı qorunaraq, elmi komissiyanın qərarı ilə rəssamın ustalığı ilə konservasiyası edilərək son məcmu yerində sərgi üçün hazır hala gətirildi.

Memarlıq xüsusiyyətləri

Məscidə 14 pilləli sağ və sol iki pilləkənlə çıxılır. Pilləkənlər kiçik bir sundurmada birləşir və oradan taxta qapılı bölməyə daxil olunur.

Taxta damı, Kadıköy'deki Hasanpaşa Camii kimi daxili kubbəlidir. Kubbe və ətrafı naxışlarla bəzədilib. Kubbenin göbəsində qızıl yazı ilə yazılmış bir ayət var.

Dikdörtgen şəklindəki son məscid yerinin sağ tərəfində taxta materialdan yaradılmış qadınlar məhfilinə girişi təmin edən pilləkənlər var. Harim, kvadrat planlıdır. Hər tərəfdən iki pəncərə harimə açılır.

Küb şəklindəki bu məscidin altında və solunda iki abdestlik yerləşir.