Karbalai Abdulla Mosque

Kerbelayi Abdulla məscidi keçmiş məscid və tarixi memarlıq abidəsidir, Azərbaycan paytaxtı Bakı şəhərində, Dilara Əliyeva küçəsi 155 ünvanında yerləşir. 1894-cü ildə xeyriyyəçi Abdulla Zerbaliyev tərəfindən tikilmiş məscid, 2 avqust 2001-ci il tarixli Azərbaycan Kabinetinin 132 saylı qərarı ilə yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələri siyahısına daxil edilmişdir.

Haqqında

Kerbelayi Abdulla məscidinin daş yazısına görə, məscid 1336 AH (1917/1918 CE) tarixində tikilmişdir. Lakin giriş qapısındakı yazı tikilmə tarixini 1311 AH (1893/1894 CE) olaraq göstərir. Məscid xeyriyyəçi Abdulla Zerbaliyev, Bakı Şəhər Dumasının üzvü tərəfindən tikilmişdir.

Azərbaycanın Sovet işğalı sonrası, 1928-ci ildə dinə qarşı rəsmi kampaniya başladı. Eyni ilin dekabr ayında Azərbaycan Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsi bir çox məscidi, kilsəni və sinaqoqu təhsil məqsədləri üçün klub balansına keçirdi. 1917-ci ildə Azərbaycanda 3 000 məscid olduğu halda, 1927-ci ilə qədər bu rəqəm 1 700-ə, 1933-cü ildə isə yalnız 17-yə düşdü. Kerbelayi Abdulla məscidi də bu dövrdə təsirlənmiş, minarələrindən biri yaxınlıqdakı yaş məişət paltarlarını asmaq üçün istifadə olunmuş, digər minarəsi isə sökülmüşdür. Məscid əvvəlcə yaşayış binası kimi istifadə olunmuş, daha sonra isə karton fabrikası, anbar və Rusiya Dram Teatrı üçün rəsm studiyası kimi xidmət etmişdir.

Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra, məscidin fəaliyyətləri 1992-ci ildə yerli əhalinin təşəbbüsü ilə bərpa olunmuşdur. 2 avqust 2001-ci il tarixli Azərbaycan Kabinetinin 132 saylı qərarı ilə məscid yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələri siyahısına daxil edilmişdir.

Kerbelayi Abdulla məscidi Azərbaycan Dini Təşkilatlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinə qeydiyyatdan keçib, dini müəssisə kimi fəaliyyət göstərir.

Memarlıq

Məscid duz daşlarından tikilib, həm kubbəsi, həm də minarəsi yoxdur, iki minarə Sovet işğalı dövründə sökülmüşdür. Namaz salonuna və qadınlar namaz sahəsinə giriş ayrı-ayrıdır və pərdələrlə örtülüb. Namaz salonu 170 m2 (1,800 kvadrat fut) ölçüdədir.