Rasul Rza House Museum, Baku

Rəsul Rzanın ev-muzeyi — Azərbaycan ədəbiyyatının nümayəndəsi, Xalq şairi, Dövlət Mükafatı laureatı Rəsul Rzanın Bakı şəhərində yerləşən ev-muzeyi. Muzey şairin yarım əsrə yaxın dövr ərzində yaratdığı zəngin bədii irsini, onun həyat və fəaliyyətini əks etdirən memorial mədəniyyət müəssisəsidir. Şairin Göyçay şəhərindəki ev-muzeyi 2004-cü ildə yaradılmışdırsa, Bakıdakı ev-muzeyi 2022-ci ildə rəsmi olaraq təsis edilmiş və 2025-ci ildə ictimaiyyətin istifadəsinə verilmişdir.

Tarixi

Muzeyin yerləşdiyi bina XIX əsrə aid olan tarixi memarlıq abidəsidir. Rəsul Rza 1938–1981-ci illərdə həyat yoldaşı, tanınmış Xalq şairi Nigar Rəfibəyli ilə birgə bu binada yerləşən mənzildə yaşamışdır.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Xalq şairi Rəsul Rzanın Azərbaycan ədəbiyyatının inkişafındakı mühüm xidmətlərini nəzərə alaraq 23 iyun 2022-ci ildə 3337 nömrəli Sərəncam imzalamışdır. Sərəncama əsasən Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinə Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Rəsul Rza küçəsi 21/26, mənzil 18 ünvanında Rəsul Rzanın ev-muzeyinin yaradılması ilə bağlı zəruri tədbirlərin həyata keçirilməsini təmin etmək tapşırılmışdır. Muzey 2023-cü ildə rəsmi olaraq təsis olunmuşdur. Yaradılma prosesində Xalq yazıçısı Anar tərəfindən müəyyən gecikmələr barədə məsələ qaldırılsa da, muzeyin tərtibatı və qurulması işləri tamamlanmışdır.

31 may 2025-ci ildə Bakıda Rəsul Rzanın ev-muzeyinin təntənəli açılış mərasimi keçirilmişdir. Mərasim əvvəlində Rəsul Rzanın ifasında lentə alınan arxiv materialı olan "Dünyanın dərdi" şeiri səsləndirilmişdir. Tədbirdə Xalq yazıçısı Anar Rzayev muzeyin yaradılması ideyası barədə danışmış, Mədəniyyət naziri Adil Kərimli ev-muzeylərinin mədəni yaddaşın qorunmasındakı rolu haqqında çıxış etmişdir. Açılışda Xalq artisti Polad Bülbüloğlu, Xalq şairi Sabir Rüstəmxanlı, akademik Rafael Hüseynov və Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin katibi Səlim Babullaoğlu şairin yaradıcılığı, kino və musiqi sahəsindəki xidmətləri, habelə simfonik orkestrin yaradılması və yeni filmlərin çəkilməsindəki rolundan bəhs etmişlər. Tədbirdə Anar Rzayevin həyat yoldaşı Zemfira Səfərovanın təşəkkür məktubu nəvəsi tərəfindən oxunmuş, bədii hissədə Samir Cəfərov "Sənə də qalmaz", Ramil Qasımov "Qızıl üzük" mahnılarını, mərkəz yetirməsi isə "Çinar" şeirini ifa etmişdir.

Ekspozisiyası

Muzey dörd ekspozisiya zalından ibarətdir. Məkanın memarlıq quruluşu şairin "Pəncərəmi açdım sabaha" şeirinin ruhu ilə ahəngdarlıq təşkil edir. Hal-hazırda muzeyin fondunda 5026 eksponat mühafizə olunur.

Ekspozisiyada Rəsul Rza və Nigar Rəfibəylinin həyat və yaradıcılığını əks etdirən şəxsi əşyalar, əlyazmalar, rəsmi sənədlər, afişalar, fotoşəkillər və digər qiymətli materiallar nümayiş etdirilir.