Keleti quarry No 13 Cave

Keleti-kőfejtő 13. sz. mağara Budapeştin III. rayonunda, Duna–Ipoly Milli Parkında yerləşən Budai Təbiət Qoruma Sahəsində yerləşən mağaralardan biridir.

Təsvir

Budai termal karsrdın şərq hissəsində, Mátyás-hegyin cənub‑şərq, tərk edilmiş, iki mərtəbəli daş mədəninin yuxarı səviyyəsində, mədən sahəsinin şərq, sağ tərəfində təbii xarakterli, lakin süni şəkildə açılmış, üfüqi ox istiqamətində girişi var. Kordon texniki avadanlıqların tətbiqi ilə girişə yaxınlaşmaq mümkündür. Giriş Keleti-kőfejtő 6. sz. mağaranın yaxınlığında açılır. Tektonik çatlağın boyunca, dərinlikdən çıxan suyun qarışıq korroziyası nəticəsində yaranmışdır. Asan keçilə bilən, bağlanmamış mağara sərbəst, mağara gəzintisi əsas avadanlığı ilə ziyarət edilə bilər.

Keleti-kőfejtő 13. sz. mağara 13‑ci mağara (Acheron 1993), Keleti-kőfejtő 13. sz. mağarası (Leél‑Őssy 1995), Mátyás DK‑i kőfejtő 13‑sz. mağarası (Kárpát 1989), Mátyás-hegyi DK‑i kőfejtő 13. sz. mağara (Kárpát 1989), Mátyás-hegyi DK‑i kőfejtő 13‑sz. mağara (Kárpát 1992) və Teraszos‑lik (Acheron 1993) adları ilə də ədəbiyyatda rast gəlinir.

Tədqiqat tarixi

Yaxınlıqda yaşayan, yaşlı insanların söylədiklərinə görə, daş mədəninin əsas səviyyəsində çoxlu boşluqlar var idi, mədən fəaliyyət göstərərkən. Yuxarı mədən sahəsinin divarında yerləşən çoxlu kiçik mağara və çoxlu mağara göstəriciləri, formasiya bu böyük mağaranı məhv etdiyini, ya da böyük mağaranın yuxarı hissəsini məhv etdiyini göstərir. Hal-hazırda görünən mağaralar bu böyük mağaranın qalıqlarıdır. 1943-cü il Barlangvilágból məlum olur ki, Bertalan Károly və Albert Béla, Buda ətrafındakı mağaraların metodik işlənməsi çərçivəsində, Mátyás-hegy və Kecske-hegy daş mədənlərində yerləşən 14 kiçik boşluğu araşdırıblar.

Az 1966‑ban kiadott, Budai‑hegyseg útikalauz című könyvben az van írva, hogy a Mátyás‑hegy másik (DK‑i) kőfejtőjében (nem a Mátyás‑hegyi‑barlang kőfejtőjében) is vannak kis barlangüregek. 9 üreg vált ismertté ebben a kőbányában. Az 1972. évi Karszt és Barlangban közölve lett, hogy 1972. április 24‑én (a Budapesti Rendőrfőkapitányság kérésére), eltűntek megtalálása miatt, a Barlangi Mentőszolgálat tagjai átvizsgálták a Mátyás‑hegy keleti kőfejtőjének üregeit. Az 1976‑ban befejezett, Magyarország barlangleltára című kéziratban nincs említve a barlang. A Vass Imre Barlangkutató Csoport 1978. évi jelentésében az van írva, hogy a csoport több éve végzi a Mátyás‑hegyen lévő K‑i kőfejtő kutatását és térképezését. A kőfejtő néhány fülkéjét a fiatal csoporttagok 1978‑ban megbontották, melynek eredményeként 2–3 m‑rel meghosszabbítottak néhány fülkét, de nem értek el jelentős eredményt. Az 1982‑ben napvilágot látott, Budai‑hegyseg útikalauz című kiadvány szerint a Mátyás‑hegy K‑i oldalának kőbányájában vannak hévizes eredetű kis üregek.