Keleti quarry No 4 Cave

Keleti-kőfejtő 4. sz. mağara, Duna–Ipoly Milli Parkında yerləşən Budai Təbiət Qoruma Sahəsində, Budapeşt III. rayonunda yerləşən mağaralardan biridir.

Təsvir

Budanın termal karsrının şərq hissəsində, Mátyás-hegy DK-i, ləğv edilmiş, iki mərtəbəli kőfejtőünün yuxarı səviyyəsində, É-i qayalı divarın ortaq hissəsində, 4–5 m nisbətən hündürlükdə, artıq uzaqdan görünən, oval, təxminən 3 m enində, 1 m hündürlüyündə, təbii xarakterli, lakin süni şəkildə açılmış, üfüqi ox istiqamətində, DK-ya açılan girişi var. Keleti-kőfejtő 4. sz. mağara, Keleti-kőfejtő 3. sz. mağaranın altında, sağa 4 m məsafədə açılır. Giriş ətrafı bir çox yerdə çökək, hüceyrəlidir.

Yuxarı eosen kireçdaşı, Szépvölgyi Kireçdaşı Formasiyasında əmələ gəlmişdir. Təbəqə lövhələri boyunca dərinlikdən çıxan suyun qarışıq korroziyası nəticəsində yaranmışdır. Əsas hissəsi çuxurlu həll formaları ilə bölünmüşdür. Çox dolğun, incə taneli qırıntı iki tərəfə bölünən koridorunu doldurur. Göllər çox tozlu olur. Asan keçilə bilən, bağlanmamış mağara sərbəst, mağara gəzintisi əsas avadanlığı ilə ziyarət edilə bilər.

Keleti-kőfejtő 4. sz. mağara ədəbiyyatında 4-cü mağara (Acheron 1993), 4-cü sz. mağara (Fehér, Fritz 1996), 4. sz. mağara (Kárpát 1984), 4.sz. mağara (Kárpát 1984), 4.sz.mağara (Kárpát 1984), 4. sz. boşluq (Kárpát 1983), Keleti-kőfejtő 3.sz. mağarasının (Leél-Őssy 1995), Mátyás-hegyi DK-i kőfejtő 4.sz. mağara (Kárpát 1983) adları ilə də tanınır. Ola bilər ki, Mátyáshegyi 4. sziklaüreg (Bertalan 1976) və Mátyás-hegyi 4. sz. sziklaüreg (Kordos 1984) adları Keleti-kőfejtő 4. sz. mağaranın ad dəyişiklikləri olsun.

Tədqiqat tarixi

Yaxınlıqda yaşayan, yaşlı insanların söylədiklərinə əsasən, kőfejtő yer səviyyəsində çoxlu boşluq var idi, kőbánya işlədiyi zaman. Yuxarı mədən sahəsinin divarında yerləşən çoxlu kiçik mağara və çoxlu mağara göstəriciləri, formasiya, kőfejtənin böyük bir mağarayı məhv etdiyini, ya da böyük mağaranın yuxarı hissəsini məhv etdiyini göstərir. Hal-hazırda görünən mağaralar bu böyük mağaranın qalıqlarıdır. 1943-cü il Barlangvilágból məlum olur ki, Bertalan Károly və Albert Béla, Buda ətrafındakı mağaraların metodik işlənməsi çərçivəsində, Mátyás-hegy və Kecske-hegy kőfejtőlərindəki 14 kiçik boşluğu araşdırıblar.

Az 1976‑ban befejezett, Magyarország barlangleltára című kéziratban szereplő, a Mátyás‑hegy DK‑i kőfejtőjében lévő barlangok közül lehet, hogy ez a barlang van röviden leírva Mátyáshegyi 4. sziklaüreg néven. A Mátyáshegyi 4. sziklaüregnek a Budapest III. kerületében lévő DK‑i kőfejtőben, a fal tövétől 5–6 m magasan, a Mátyáshegyi 5. sziklaüregtől K‑re van a bejárata. A kőfejtő fő falának legkeletibb nyílása. A kb. 20 m hosszú barlang sziklamászással és nehezen volt megközelíthető. Száraz, korróziós eredetű üreg aragonitbevonattal és tavi szinlővel. A kézirat barlangra vonatkozó része egy kézirat alapján lett írva, de az említett kézirat már nem létezik. A Vass Imre Barlangkutató Csoport 1978. évi jelentésében az van írva, hogy a csoport több éve végzi a Mátyás‑hegyen lévő K‑i kőfejtő kutatását és térképezését. A kőfejtő néhány fülkéjét a fiatal csoporttagok 1978‑ban megbontották, melynek eredményeként 2–3 m‑rel meghosszabbítottak néhány fülkét, de nem értek el jelentős eredményt. Az 1982‑ben napvilágot látott, Budai‑hegy

k útikalauz című kiadvány szerint a Mátyás‑hegy K‑i oldalának kőbányájában vannak hévizes eredetű kis üregek.