Khanegah Mosque (Quba)

Xanəgah Məscidi (Azerbaijani: Xanəgah Məscidi) keçmiş məscid və tarixi memarlıq abidəsidir, Azərbaycan, Quba rayonunun Xanəgah kəndində yerləşir.

19-cu əsrdə tamamlanmış keçmiş məscid Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci il tarixli 132 nömrəli Qərarı ilə yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələri siyahısına daxil edilmişdir.

Tarix

Quba rayonunun Xanəgah kəndində yerləşən Xanəgah Məscidi 19-cu əsrdə tikilmişdir. Tikintidə yerli qaynaqlardan əldə edilən qırıq daş və kireçli harç, bəzi hissələrdə bişmiş kərpic və standart qırıq daşlar istifadə olunmuşdur. Məscidin divarlarının qalınlığı 60‑80 sm (24‑31 inç) arasında dəyişir. Məscidin tavanı ağacdan hazırlanmış, damı isə gilçək ilə örtülmüşdür. Minarə tavanın mərkəzi hissəsində yerləşmişdir.

Azərbaycanın Sovet işğalı sonrası 1928-ci ildə dinə qarşı rəsmi kampaniya başladı. Həmin ilin dekabr ayında Azərbaycan Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsi bir çox məscidi, kilsəni və sinaqoqu klublara təhsil və mədəni fəaliyyət üçün təhvil verdi. 1917-ci ildə Azərbaycanda 3 000 məscid olduğu halda, bu rəqəm 1927-ci ildə 1 700‑ə, 1933-cü ildə isə yalnız 17‑yə düşdü. Xanəgah Məscidi bu dövrdə bağlanmış və binası anbara çevrilmişdir. Məscidin minbəri məhv edilmiş, daxili kitabları və bəzi sənədləri itirilmişdir.

Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra, Khanagah məscidi 2 avqust 2001-ci il tarixli Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 132 saylı Qərarı ilə yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələri siyahısına daxil edildi. Lakin, uzun müddət baxımsızlıq və istifadəsizlik səbəbindən məscidin strukturu dağılmağa başladı. Dam və divarların bəzi hissələri zamanla yıxıldı və bina dağıntı vəziyyətində qaldı.