Muhammad Alixon madrasasi (Qoʻqon)

Muhammad Alixon madrasası (Madalixon madrasası; Madrasai xon) — Qoʻqonda saxlanılmamış 2 mərtəbəli mədrəsə. 1827-ci ildə özbək hökmdarı Muhammad Alixonun donorluğunda Qoʻqon xanlığı paytaxtının Boyboʻta məhəlləsində inşa edilmiş.

Tarixi

1827-ci ildə Muhammad Alixon Qoʻqon şəhərindəki Haqquli mingboshi mədrəsəsinin qarşısında 97 (və ya 99) böyük-kiçik hujrali mədrəsə inşa etdirib. O, Qoʻqon xanlığında öz dövrünün ən böyük dabdabalı mədrəsəsi olmuş. Türkistan general‑gubernatorluğu dövründə mədrəsədə 7 nəfər mudarris tələbələrə təhsil verib.

Mədrəsənin vakıf sənədinə görə, o, Madalixon tərəfindən 1829-cu ildə təsis edilmiş və vakıfnamədə Madalixonun və o dövr qozilərinin möhürləri var. Vakıfnamədə göstərildiyi kimi, ümumi vakıf torpaqlarının 9100 tanobu əkin əkilən torpaqlar, 520 tanobu bəda əkilən düzənliklər, 260 tanobu bağlar olmuş. Bundan əlavə, 3000 tanob əkin əkilməyən boş torpaqlar Madalixon mədrəsəsinə vakıf olaraq verilmiş. Mədrəsə mutavallisi vakıf mülklərini icarəyə vermiş. 1877-ci ildə şəhərdəki vakıf mülkləri 425 tilla, kəndlərdəki vakıf mülkləri isə 235 tilla və 80115 pud qalla icarəyə verilmiş. 1881-ci ildə Madalixon mədrəsəsinin vakıf mülklərindən gələn gəlir aşağıdakı kimidir: şəhərdəki vakıf mülklərindən 495 tilla icarə haqqı, kəndlərdəki mülklərdən 255 tilla və 1550 çörək qalla alınmış.