Remete-hegyi No 8 Cave

Remete-hegyi 8. sz. mağara Duna–Ipoly Milli Parkında yerləşən Remete-szurdokda tapılan mağaralardan biridir. Remete-szurdokun ən uzun mağarası.

Təsvir

Budai Təbiət Qoruma Sahəsində, Remete-szurdokun şimal tərəfində, Remete-heyin cənub‑şərq tərəfində, Remeteszőlős kənar ərazisində, Budapeşt sərhədinə yaxın, artırılmış qorunan ərazidə, çalılıqda, qayalıq dırmaşma sahəsində iki girişi açılır. Mağaranın yuxarı girişi ilə Hét‑lyukun ən qərb girişi arasında təxminən 10 metr, cənub‑cənuba doğru yerləşir. Aşağı giriş 80 santimetr enində, təbii xarakterli, qeyri‑nizamlı dairəvi və şaquli ox istiqamətindədir. Daha dar, yuxarı giriş 70 santimetr enində, 35 santimetr hündürlüyündə, təbii xarakterli, oval formalı və yamac ox istiqamətindədir. Yuxarı giriş aşağı girişin üstündə təxminən iki metr daha yüksəkdə və 6‑7 metr üfüqi məsafədə yerləşir.

Yuxarı triass, dachsteini kireçdaşı, praktiki olaraq şimal‑cənub istiqamətində, dik, tektonik qırıq boyunca, korroziya təsiri ilə, karst su səviyyəsi altındakı həllolma nəticəsində yaranmışdır. Şaquli xarakterli, çox mərtəbəli mağara. Gediş yollarında çatlaq yarıq növü xarakterikdir. Morfoloji böyük formaları şaxələnmə və topaqlı otaqdır. Morfoloji kiçik formalar arasında topaqlı şüşə yaranmışdır. Mağarada breks zona, qədim qalıntılar, saman damcıdaşı, damcıdaş sütunu, damcıdaş çirklənməsi, mikrotetra, dağ südü, bibər daşı və çıxıntıların yenidən həllolması da müşahidə olunur.

Aşağı giriş, aşağıya genişlənən, 11–12 metr dərin bir şaquli dəlikə aparır, bu dəlik təcrübəli mağara gəzintisiçiləri üçün keçilə bilən olsa da, dəlinin aşağı hissəsinin nəm və rütubətli divarı olduğu üçün tutacaq ipi istifadə etmək məsləhət görülür. Dəlikdə barmaqlıq çuxurlar yaranıb. Yuxarı girişdən ip və texniki avadanlıqlar olmadan da mağaranın dibi əldə edilə bilər. Aşağı girişdən cənub istiqamətində bir otaq yerləşir, onun divarlarını böyük miqdarda qəhvəyi və qara rəngli, geri işıqlanan səthli kalcit kristalları və damcı daş axınları örtür. Yuxarı girişdən çıxan çatlağın yuxarı səviyyəsində əsas hissəsi böyük ölçülü süpürgə bloklarından ibarətdir və daş blokları arasında ağacların incə kökləri mağaraya daxil olur. Bağlanmamış mağaranın üfüqi uzanması 20 metrdir. Lisenziya və ip texniki avadanlıqları ilə ziyarət edilə bilər.

1984-cü ildə ilk dəfə Remete-hegyi 8. sz. mağara olaraq mağara ədəbiyyatında adlandırıldı. Mağara ədəbiyyatında 8. saylı mağara (Horváth, Szunyogh 1971), Nyolcadik-lyuk (Horváth, Szunyogh 1971), Nyolcadik lyuk (Bertalan 1976), Remete-hegyi 8.sz. barlang (Gazda 2004), Remetehegyi 8. sz. barlang (Bertalan 1976) və Zinner Károly-barlang (Bertalan 1971) adları ilə də rast gəlinir. Zinner Károly-barlang adını FTC Barlangkutató Szakosztály üzvləri 1964-cü ildə mağaraya vermək istəmişlər.

Kutatıstarihi

1877-ci il Archaeologiai Értesítő-də qeyd olunur ki, Macar Milli Muzeyinin antikvar kolleksiyası noyabr ayında 1 (heyvandan gələn) aşağı çənə sümüyü, 2 sümük və 3 gil parçaları ilə zənginləşdi. Bu tapıntılar, Budanın Remetemária yaxınlığında yerləşən qayalıq dəliyindən çıxarılan, Lóczy Lajos tərəfindən muzeyə hədiyyə edildi. 1904-cü il Budapest Régiségeiben qeyd olunur ki, ehtimal ki, Remetemária qayalıq dəlikləri daş dövrü çoban məskənləri idi, ondan Lóczy Lajos (Régészeti N., 168/1877.) Macar Milli Muzeyinə xam gil parçaları gətirib.

1937-ci ildə işıq görmüşdür, Jablonkay István tərəfindən yazılmış nəşrdə Remete-szurdokun sol tərəf divarında, çaydan 50 m (yuxarı mərtəbə) və 10 m (aşağı mərtəbə) yüksəkdə mənbə mağaralarının olduğu qeyd olunur. Yuxarı mərtəbədə yerləşən Remete-hegyi-kőfülkədən daha az inkişaf etmiş və daha çirkin digər yuxarı mərtəbədə yerləşən mənbə mağaraları, bütün şəlalənin uzunluğunda müşahidə edilə bilər. Bir mağaranın eroziya bazası aşağıya düşdükdə, mağaranın su sistemi də bunu izləyir. Bu, məsələn, suyun köhnə keçid mağarasını və köhnə mənbə mağarasını tərk edib, qaya təbəqəsinin nazik çatlaqlarından aşağıya enərək yeni mağara sistemi yaratması ilə baş verə bilər. Bu halda köhnə altında yeni mənbə mağarası açılır, batmış eroziya bazasının yeni mərtəbəsində. Köhnə yuxarı giriş isə orada qalan karsrtbreccsa ilə bağlanır. Remete-szurdokun sol tərəf divarında sıralanan tərk edilmiş mənbə mağaraları bu prosesin gözəl nümunələridir. Bu mağaraların eroziya bazası, şəlalənin yaranmasına səbəb olan çayın mağarası idi. Şəlalə mağarası çayın köhnə, bölmə dəyişmədən əvvəlki hündürlüyünü yuxarı mərtəbə mağaraları göstərir.

1942-ci ildə nəşr olunan, Budapest története adlı kitabın Tompa Ferenc tərəfindən yazılmış fəsilində Rómer Flórisdən sonra Nagy Géza-nın da Remetemária qayalıq dəliklərindən çıxan xam qabların, ehtimal ki, cilalanmış daş dövründən gəldiyini qeyd etdiyi bildirilir. Leél-Őssy Sándor, Macar Hidrologiya Cəmiyyəti 1949-cu il martın 9‑u keçirilən iclasında bir təqdimat etdi. Təqdimatın mövzusu Hét-lyuk idi. Təqdimatda Remete-szurdokun digər mağaralarına da toxunulmuşdur. Leél-Őssy Sándor, cəmiyyətin 1949-cu il noyabrın 9‑u keçirilən ixtisas iclasında bir təqdimat etdi və bu təqdimatda Remete-szurdok mağaralarını təqdim etdi.