Samarkand Museum of Local Lore

Samarqand vilayət yerşünaslıq muzeyi – Samarqanddakı tarixi profilli muzey olub, yerli vilayətin qədim zamanlardan XX əsr əvvəllərinə qədər olan tarixinə həsr olunmuşdur. 1982-ci ildən Samarqand dövlət birləşmiş tarixi memarlıq və bədii muzey – qoruğu (hal-hazırda Samarqand dövlət muzey-qoruyuculuğu) tərkibinə daxil edilmişdir.

Muzey binası haqqında

Muzey 1981-ci il dekabr ayında Özbəkistan mədəniyyəti və incəsənəti tarixi muzeyi kolleksiyaları əsasında ilk qildiya tacir Abram Kalantarova məxsus memar E. O. Nelle layihəsi üzrə 1902-ci ildən 1916-cı ilə qədər tarixi üslubda tikilmiş tarixi binada açılmışdır. Həyətində 1902—1916-cı illər ərzində beş bina qalıb qaldırılmışdır.

Binanın interyeri həmişə ziyarətçilərdə böyük maraq oyadır. Binanı bəzəməkdə təcrübəli sənətkarlar – Usta Kamol, Usta Sodiq, Usta Hofiz və başqaları iştirak etmişdir. Sarayın tikintisi üçün 130 min qızıl rublardan artıq vəsait xərclənmişdir. Bu gün saray haqlı şəkildə XX əsr əvvəllərindəki memarlıq abidəsi hesab olunur və dövlət tərəfindən qorunur. Parlaq rəngarəng zal – qonaq otağı digər otaqlar kimi öz orijinal bəzəklərini saxlamışdır.

Ekspozisiya

Muzeydə tarix, təbiət və bölgədəki yəhudilər ekspozisiyaları fəaliyyət göstərir.

Bina daxilindəki bütün otaqlar ardıcıllıqla yerləşmiş olub, enfilada yaradır.

Qonaq otağı və bəzi otaqlar orijinal halında saxlanılmışdır. Qonaq otağı gözəl və müxtəlif rənglərlə bəzədilmişdir. Tavan çəmən üstündə oyma işləri ilə bəzədilmiş və yağlı boyalarla boyanmış, divarlara qanç üstündə oyma işləri „pərdöz“ üslubunda işlənmiş, qançdan hazırlanmış şəbəkələrlə birlikdə rəngarəng şüşəli vitrajlar fərqli gözəllik bəxş edir. Qonaq otağına incə, parlaq kristal şam asılmışdır.

Bina qışda isitmək üçün 7 ədəd sirli gil bəzəkli “kamin” soba quraşdırılmış, onların bəzəkləri otaqlara ayrıca gözəllik bəxş edir.

Bina birinci mərtəbəsində ölkəmizin müxtəlif bölgələrindən toplanmış qədimdən XX əsrin əvvəlinə qədər hekayə edən əşyalar nümayiş etdirilir, bölgənin özünəməxsus tarixi, bölgə xalqlarının adət-ənənələri və mərasimləri, ibtidai mədəniyyət, Orta Asiyanın ən qədim dövlətlərindən biri olan Soghdun formalaşması, erkən, inkişaf etmiş və gec orta əsrlərin maddi-mədəni irsi, ənənəvi milli mədəniyyətlə tanış edir.

Mehmonxanada XVIII əsrin sonu və XIX əsrin əvvəllərinə aid “ampir” üslubundakı mebellər sərgiyə qoyulmuşdur. Bəzi mütəxəssislərin fərzişlərinə görə, mebel imperator Napoleon'a aid ola bilər və imperator Aleksandr I tərəfindən Sankt-Peterburqa gətirilib saray məmurlarından birinə hədiyyə edilmiş.

Muzeyin 2-ci mərtəbəsində yerləşən təbiət ekspozisiyasında vilayət heyvan və bitki aləmi, o cümlədən, “Qırmızı kitab”a daxil edilmiş itələnən heyvanlar və quşların nümunələri, bitki növləri və herbariumlar da nümayiş olunur.

Hal-hazırda muzeydə beynəlxalq Joint təşkilatının köməyi ilə təşkil edilmiş “keçmişdə və indiki bölgədəki yəhudilər” sərgisi fəaliyyət göstərir. Eksponatlar Yəhudi kvartalının tarixi, bölgə yəhudilərinin həyatı, adət-ənənələri, mərasimləri haqqında danışır.

Bu gün muzey ekspozisiyasında 2000-dən artıq eksponat mövcuddur.