Turar joy, hovli va hovliga kirish darvoza ustunlari (ilgarigi vino ishlab-chiqarish Filatovning uyi)

Filatov ev muzeyi – Özbəkistanın Samarkand şəhərində yerləşən, istirahətdəki rus ofiseri Dmitriy Filatov adına memorial bina. 1868-ci ildə açılıb. Samarkand şəhəri Mahmud Qoshgari küçəsində yerləşir.

Tarixi

Dmitriy Filatov Orta Asiyaya 1865-ci ildə Akmoladan kiçik qoyun karvanı ilə gəlmiş. Bəzi məlumatlara görə, Filatov Taşkenti ələ keçirən general-mayor M.N.Çernyayevin Rusiya ekspedisiyası korpusunda işləyib. Onun vəzifəsi qoşunları qida, içkilər və hərbi materiallarla təmin etmək olmuşdur. Üç il Taşkentdə olub, kifayət qədər vəsait topladıqdan sonra, Filatov Samarkandə köçüb qalmış və ömrünün qalan hissəsini orada keçirmişdir.

Dmitriy Filatov təşəbbüsü ilə Rusiya imperiyası tərkibində olan Samarkand şəhərində 1868-ci ildə şərab istehsalı kiçik müəssisə yaradılmışdır. Qısa müddət ərzində Samarkand şərabının qeyri-adi dadı haqqında xəbərlər bütün dünyaya yayılmışdır. Özbəkistanda keçirdiyi illər ərzində Filatov 40-a yaxın üzüm növünü Avropadan və digər bölgələrdən gətirib, sınaqdan keçirmişdir. Həmçinin, o, bəzi yerli növlərə də yüksək qiymət verib, onlardan istehsalda istifadə etmişdir. 1883-ci ildə, istehsalın başladığından 15 il keçdikdən sonra, Parisdəki beynəlxalq şərab və konyak sərgisində öz tam innovasiyasını nəzərə alaraq, Filatovun “Biishti” şərabı (eyni adlı üzüm növündən alınan, adı “cənnət” kimi tərcümə olunur) qızıl medalı qazanmışdır. Bu hadisədən sonra bütün dünyadan kolleksiyaçılar Samarkandə bu möhtəşəm növlü şərab üçün gəlməyə başlamışlar. Antverpendə keçirilən qlobal şərab müsabiqəsində gümüş medal ilə təltif olunmuşdur. 1904-cü ildə isə Samarkanddə bütün Orta Asiyada yeganə üzümçülük və şərabçılıq məktəbi açılmışdır.

Sovet hökuməti hakimiyyətə gəlməsi ilə, Filatov Samarkandı tərk etmək məcburiyyətində qalmış, lakin zavod anbarlarına özünün ən gözəl şərablarını gizlətmiş və onlar anbarlarda bir neçə onillik boyunca saxlanılmış. Sonradan təmir işləri nəticəsində gizli şərablar tapılmış. Yarım əsr keçsə də, bu şərablar dadını itirməmiş, əksinə daha da olgunlaşaraq zəngin dada sahib olmuş. Hal-hazırda Filatov şərabları kolleksiyası fabrikin şərabçılıq muzeyində saxlanılır. Şərabçılıq muzeyi və dadma otağı XIX əsrin sonunda inşa edilmiş tarixi binada, rus tacir Dmitriy Filatovun evində yerləşir.