Samsun City Museum

Samsun Kent Muzeyi, Samsun'un İlkadım rayonunda yerləşən bir muzey. 12 fevral 2013 tarixində ziyarətçilərə açılan muzeydə Samsun'un sosial, tarixi, mədəni, coğrafi və iqtisadi quruluşuna aid məlumatlar və materiallar nümayiş etdirilir. Muzey ilk yetmiş gün ərzində 20 min ziyarətçi cəlb etmişdir. Həmçinin Tarixi Şəhərlər Birliyinin jüri xüsusi mükafatına layiq görülmüşdür.

Muzeyin yaranmasında Ondokuz Mayıs Universiteti, Samsun Yerel Tarix Qrupu, Alaçam Mübadele Muzeyi, Samsunspor, Samsun PTT Başmüdirliyi, Gazi Muzeyi, Düşevi Oyuncuları Teatrı, Tekkeköy Bələdiyyəsi, Yakakent Bələdiyyəsi, Çarşamba Ayaqqabıcılar Otağı, Kanal S, Halk qəzetəsi, Mübadele və Balkan Türk Mədəniyyəti Araşdırma Derneyi, Samsun Ticarət və Sənaye Otağı və Samsun 6. Bölge Eczacılar Otağı Başqanlığı ilə arxiv, sənəd və bilgi paylaşımında bulunulmuşdur.

Muzey, 2015-ci ildə təşkil olunan XX. Luigi Micheletti Mükafatlarında finala qalaraq Avropanın ən prestijli altı muzeyi arasında yer almışdır.

Keçmiş

Muzeyin yerləşdiyi bina Samsun'un dəmir yolları tarixində önəmli bir mövqedə yerləşir. Respublikanın ilk illərində dəmir yollara verilən önəm eyni şəkildə dəmir yolu işçilərinə də verilir və işçilərə yaşayış yerləri təyin edilirdi. Muzeyin sac ayaqlarını təşkil edən iki ağac bina da 1928-ci ildə Samsun-Sivas Dəmir Yolu İnşaat və İdarəetmə İdarəsi və Dövlət Dəmir Yolu Loqmanı olaraq inşa edilmişdir. İki mərtəbəli bu binaların birinci mərtəbələri ofis, ikinci mərtəbələri isə yaşayış kimi istifadə olunurdu. Respublika Küçəsi tərəfindən yerləşən əlavə bina isə 1936-cı ildə inşa edilmiş və uzun illər Samsun Demirspor'un məkanı kimi istifadə olunmuşdur. 19 fevral 1945 tarixində qurulan Samsun Demirspor'dan əvvəl Samsun dəmir yolu işçiləri 1929-cu ildə Şimendifer SK adı ilə bir klub qurmuşdular. 1945-ci ildə bu klub Samsun Demirspor adını aldıqda bu əlavə bina da kluba təyin edilmişdir.

Muzeyin yaranması

2007-ci ildən etibarən Samsun Böyükşəhər Bələdiyyəsi tərəfindən şəhər muzeyi layihəsi hazırlanmağa başlanmışdır. Tarixi Şəhərlər Birliyinin 13-15 May 2011 tarixlərindəki “Hər Şəhərə Şəhər Muzeyi” mövzulu iclasından sonra isə layihə sürətlənmişdir. ÇEKÜL və Metin Sözenin dəstəyi ilə muzey üçün yer müəyyənləşdirmə, məzmun təminatı və layihələndirmə işləri aparılmışdır. Yer müəyyənləşdirmə işlərindən sonra TCDD-yə məxsus olan yaşayış evləri və Samsun Demirspor məkanı məxsusiyyətə alınmışdır. Səkkiz ay davam edən bərpa işlərindən sonra binanın muzey kimliyini qazanması üçün dekorasiya və məzmun işləri həyata keçirilmişdir. 12 fevral 2013-cü gün isə muzey ziyarətçilərə açılmışdır. Rəsmi açılış edilməyən muzeyi ilk yetmiş gün ərzində 20 min nəfər ziyarət etmişdir.

2015-ci ildə muzeyin yanında yerləşən və muzey binası kimi tarixi dəyər daşıyan baro binasının da muzeyə daxil edilməsi üçün işlər başlanmışdır.