Zincirli Mosque

Zincirli Camii və ya digər adıyla Kazasker Camii; Ankara'nın Altındağ rayonunda yerləşən tarixi bir məsciddir.

Tarixçə

Vəkfəsi və ya bir kitabəsi olmadığı üçün haqqında dəqiq məlumatlara sahib olunmayan Zincirli Camii'nin 17-ci əsrin ikinci yarısında, dövrün şeyhülislamı Ankaravi Mehmet Emin Efendi tərəfindən tikildiyi düşünülür. Mehmet Efendi; 1685-ci ildə qurduğu vəkflə Zincirli Camii'nin yanında Ankaravî Mehmed Efendi Medresəsi, bir məktəb və Ankaranın müxtəlif yerlərində 25 ədəd çeşmə tikdirib. Bu yönü ilə onun qurduğu vəf şəhərin imar və yenidənqurulmasında rol alan ən önəmli qurumlardan biri olmuşdur. İlk olaraq 1879-1880-ci illər arasında Ankara Valisi Hurşit Paşa'nın təlimatı ilə təmir edilən bina, Vəkflər Ümumi İdarəsi tərəfindən edilən ikinci böyük təmirini isə 1937-ci ildə keçirmişdir.

Memarlıq

Dikdörtgen planlı, kubbesiz və tək minarəli olaraq inşa edilmiş məscidin üstü kiremit örtüklü damla örtülüdür. Taşdan olan əsas hissəsi olan binanın bədən divarları kərpic örtüklü və ağac çərçivəlidir. Tək girişi olan məscidin qapısı cənub fasadında yerləşir. Harimin şimal-qərb küncündə yerləşən minarə isə binanın ümumiliklə uyğunlaşaraq kəsilmiş daş əsaslı və kərpic gövdəlidir. Orijinal halında Ankara daşı istifadə edilmişdir. Görünüş baxımından Hacı Bayram Camii ilə oxşarlıqlar daşıyır.

Son məclis yeri ön tərəfdə üç yanlarda birer ədəd sivri kəmərlə bölünmüşdür. Harimin üstü kaləm işi bəzəkli ağac tavanla örtülüdür. Cənub divarında yerləşən mihrap tavana qədər yüksəlir. Mihrab beş küncəli və tacqapı şəklində olub, minber isə ağacdan kündəkari texnikası ilə hazırlanmışdır. Binanın xarici fasadlarında hakim olan kərpic və daş işçiliyi daxili məkanlarda da davam etdirilmiş, ağac detallar ilə də xarakteri formalaşdırılmışdır.

Minber

Daxili məkanında yerləşən ağac minber, digər Ankara məscidlərində olduğu kimi, qoz ağacından hazırlanmış və kündəkarî texnikası ilə sadə şəkildə işlənmişdir. Karanfil, lalə, ərik çiçəyi və gül motivləri oyulmuş minberdə haki, narçiçəyi, qırmızı və oksit sarı kimi rənglər istifadə edilərək bütün motivlər həqiqi rəngləri ilə təsvir edilmişdir. Həmçinin təbii motivlərin yanında küncəli və asimmetrik ulduzlar, baklava dilimləri kimi geometrik formalar da seçilmişdir. Minber qapısında istifadə olunan bəzəklərin arasına dualar və "Allah" yazıları gizlədilmiş; ayrı panellərə isə kelime-i tevhid və “Ya Muhammed” yazıları işlənmişdir.

Mihrab

Məscidin mihrabı alçidən hazırlanmışdır. Üzərinə işlənmiş rəmzlər və dualar isə qızılı rəngli yağlı boya ilə rənglənmiş; rəngləmə texnikaları sayəsində üçölçülü görüntü əldə edilərək naxışların qabartma halında görünməsi təmin edilmişdir. Yazı panellərində “elif” və “lam” kimi şaquli hərflərin bir-birinə çox yaxın yazılması, Səlcuq xət sənəti texnikalarının istifadə edildiyini və əvvəlki dövrlərdən qalan ənənələrin davam etdirildiyini göstərir. Lakin aparılan təmir işləri zamanı mihrabın yeniləndiyi və üzərindəki yazıların böyük ölçüdə dəyişdirildiyi müəyyən edilmişdir.