Ardabil mosque

Әрдәбіл мешіті — Құба қаласында Фәтелі хан көшесі 113 мекенжайында орналасқан XIX ғасырға тиесілі мешіт. Мешіт совет басқыншылығынан кейін дән қоймасы және мұрағат ретінде пайдаланылған. Ғимараттағы өрттен кейін біршама уақыт пайдаланылмай қалған. Әзірбайжан тәуелсіздігін қалпына келтіргеннен кейін жөнделген. Қазір ғибадатқа ашық.

Туралы

Әрдәбіл мешіті Фәтелі хан, Әрдәбіл және Шах Исмайыл Хетаи көшелерінің қиылысында орналасқан.

Оңтүстік фасадында жазылғандай, мешіт хижра-ғәмәрі күнтізбесі бойынша 1312 жылы — григориан 1894–1895 жылдары салынған, бірақ бұл жерде бұрын да ғибадат орны ретінде пайдаланылғаны белгілі. 1859 жылғы тамызда жасалған қысқаша сипаттамаға сәйкес, онда сол кезеңде шиа мазхабына тиесілі ескі бір мешіт бар болған. Сол мешіт “Бақы дарвазаларына жетуге бірнеше сағат қалған, жұқа ағаш шатырлы, үлкен төртбұрышты денелі, шатырı кесілген пирамида формалы” ғимарат ретінде тіркелген. Оның ортасында “ағаштан жасалған, түрлі өрнектермен безендірілген нәзік бір минарет” тұрғаны айтылған.

Бір үлкен бөлмеден тұратын мешіт, пісірілген кірпіштен салынған. Мешіттің ішкі бөлігінің жалпы ауданы 13x15 метр. Жоспарда шаршы пішінді ескерткіш шатырлы жабынмен аяқталады. Ғибадат залының жоспары тіктөртбұрышты. “Әрдәбіл” мешітінің ғимараты толықтай пісірілген қызыл кірпіштен салынған. Мешіт бір үлкен бөлмеден тұрады. Құрылыс 4 бүйірлі призмалық пішінде, 9 терезесі, 1 есігі бар. Шатыры тіктөртбұрышты формада және ағашпен өңделген. Шатыр 4 ағаш бағанның үстінде тұрады. Ғибадат залы әр қатарда 2 дана болып, екі қатар бағанмен үш бөлікке бөлінген. Михрабтың биіктігі 2,5 метр. Минбар 9 сатылы және шәм ағашынан жасалған. Мешіттің әйелдер бөлімшесі екінші қабатта орналасқан. Ауданы 3x15 метр. Жерден мешіттің ғимарат шатырына дейінгі биіктігі 12 метр.

Совет оккупациясынан кейін мешіт ғимараты қойма және мұрағат ғимараты ретінде пайдаланылған. 1980‑шы жылдары электр желісінде болған апат нәтижесінде мешіт ғимараты күйген. Әзірбайжан тәуелсіздігін алғаннан кейін мешіт жөнделген. Кейін адамдар тарапынан көмекші бөлмелер, демалыс алу үшін бөлек орын салынған, мешіттің айналасына қоршау салынған. Қазіргі уақытта мешіт ғибадатқа ашық.