Balibey Han

Балибей хан — Бурсадағы Жабық базардағы дүкендерге тауар сату немесе тауар сатып алу үшін қала сыртынан келетін керуендердің қонақтау қажеттіліктерін өтеу мақсатында 15 ғасырдың соңында салдырылған үш қабатты хан.

Осман мемлекетінің ұлы уәзірлерінің бірі Баязид Пашаның інісі деп есептелетін Нигболу санжақ бегі Хамза бектің ұлы Бали бек Фатих Сұлтан Мехмет дәуірінде салдырған.

Хисар қақпасының астында, Кыркмердивенлер жанында; Окчу баба кесенесінің оңтүстік жағында орналасқан. 64 бөлмелі ғимарат Осман мемлекетінің алғашқы үш қабатты ханы болу ерекшелігіне ие.

Жоспары жағынан бастапқы қалпын едәуір жоғалтқан ғимарат 2009 жылдан бері дәстүрлі қолөнер базары ретінде пайдаланылады.

Тарихы

Жазуы табылмағандықтан салынған уақыты анықталмағанымен, ғимарат 15 ғасырдың екінші жартысына жатқызылады. Салдырушысы I Мехмед пен II Мұрадтың ұлы уәзірі Баязид Пашаның інісі деп есептелетін «Измир жаулап алушысы» лақап атты Нигболу санжақ бегі Хамза бектің ұлы Бали бек.

Осман қала ішіндегі хандары әдетте екі қабатты ғимараттар болғанымен, Бали бек хан үш қабатты құрылыммен 15 ғасырдың екінші жартысында салынған. Өз дәуірі үшін мұндай қабат құрылымының алғашқысы болуы жағынан маңызды.

19 ғасырда «Васыф Паша ханы» деген атпен де аталған ғимарат; уақыт өте келе бірқатар жөндеулерден өтіп, әртүрлі қызметте пайдаланылған. І Дүниежүзілік соғыстың алғашқы жылдарына дейін пошта арбалары қонатын және пошта

қызметтері жүргізілетін орталық болғаны белгілі. 1950-жылдары кейбір бөліктері панахана, 1970-жылдары аулаларының бірінің бір бөлігі шайхана ретінде пайдаланылғаны белгілі. Ұзақ уақыт бойы жер қабаты жер астында қалған ғимараттың ауласы мен жер қабат кеңістіктері 1980-жылдары жүргізілген қазба және тазалау жұмыстарымен топырақ үйіндісінен тазартылды.

Ғимарат 2006 жылы басталған қалпына келтіру жұмыстарының соңында 2008 жылы дәстүрлі қолөнер базары ретінде қызметке кірісті.