Börzsöny Múzeum

Бёржёнь мұражайы Собта, Сент Ласло көшесі, 14-үйде орналасқан. Ол Дунай иіні мен Ипой аңғарының өсімдіктер мен жануарлар әлемін, сондай-ақ археологиялық және этнографиялық құндылықтарын көрсетеді.

Тарихы

Мұражайдың алдын ала тарихы 1930 жылдарға дейін барады. Осы аймақта жүргізілген археологиялық қазба жұмыстарының нәтижесінде жылдар бойы құнды жәдігерлер жиналды, өйткені Соб аумағында сол кезде-ақ жоспарлы археологиялық зерттеу жұмыстары жүргізіліп жатқан еді. Қазба жұмыстарын Надьмарош азаматтық мектебінің мұғалімі Хорват Адольф Янош бастаған, ал ол 1945 жылы қайтыс болғаннан кейін оның ісін мұғалім Лацуш Геза жалғастырған. Лацуш Мадьяр ұлттық мұражайының уәкілетті жәдігер сақтаушысы ретінде көптеген археологиялық материалды құрып кетуден сақтап қалды. Жәдігерлерді мұражай аясында көрсету идеясын да Лацуш Геза ұсынған.

Бёржёнь мұражайының жұмыс істеу рұқсаты 1960 жылдың 20 қыркүйегінде берілді. Оның басшылығына Катона Виктор тағайындалды, оны 1962 жылдың 1 желтоқсанынан бастап Лацуш Геза алмастырды. Мұражай 1963 жылдың 1 қаңтарынан бастап облыстық желіге қосылды. Алғашқы көрме Аудандық Кеңес ғимаратының дәлізінде, 6 жарықтандырылған витринада ашылды. Көрсетілген материалдардың жинақталу аймағы Ипой аңғары болды.

Материалдарды орналастыру үшін жаңа ғимарат сатып алынды, онда қайта жабдықтау жұмыстары аяқталғаннан кейін 1968 жылдың 30 тамызында тұрақты көрмелермен жаңа мұражай ашылды.

Лацуш Геза 1976 жылы қайтыс болғаннан кейін мұражайдың басшылығына оның әйелі тағайындалды. 1977 жылы ғимараттың шатыр астындағы бөлмесінде этнографиялық материалдарға арналған қойма жасақталды. Дәл сол жылы тұрақты көрмелер де жаңартылды.

Жоғарғы қабаттағы залда орналасқан бейнелеу өнері көрмесінен басқа, ғимаратта дәрістер, көрсетілімдер және шығармашылық кештер өткізіледі.

Көрмелері

Соңғы сатып алынған жәдігерлер витриналары, сондай-ақ Ипой аңғарында жиналған тоқыма бұйымдар жоғары бірінші қабат дәлізінде орналасқан.

Тұрақты көрменің 1-залында жаңа тас дәуірінен халықтардың қоныс аудару дәуіріне дейінгі, ал 2-залында отанды жаулап алған мадьярлардың, орта ғасыр мен түрік дәуірінің заттай ескерткіштері көрсетілген. 3-зал Ипой аңғарында жиналған этнографиялық материалды, ұлттық киім үлгілерін, ағаштан жасалған тұрмыстық және тоқыма-иіру құралдарын таныстырады.

Уақытша көрме залы жоғарғы қабатта орналасқан.

Ауланы қоршап тұрған жабық бөлікте этнографиялық көрме орналасқан.

Жертөледе көруге болатын екі түрлі-түсті диорама Бёржёньнің тірі әлемін, тау жыныстарын, ежелгі жануарлар қалдықтарын, сондай-ақ ең әсем табиғат көріністерінің фотосуреттерін көрсетеді.