Kis Loggia Cave

Кіс Лоджиа (Кіші Лоджиа) үңгірі — Дунай–Ипой ұлттық паркіндегі Вишеград тау жотасында, Эстергом аумағында орналасқан андезит үңгірлерінің бірі.

Сипаттама

Ол Эстергом шекарасында, Лато тауының Чурго-берек деп аталатын жотасының шығыс бетінде орналасқан. Барат-кути орманшы үйінен сары белгісі бар туристік жолмен солтүстік-батыс бағытта шамамен 600 метр жүрсек жетеді. Мұнда сол жақтан орман жолы қосылады, бірнеше метр әрі жүргенде, жолдан шамамен 50 метр сол жақта, орманда кішкене төбешіктер көрінеді. Солардың артында, жолдан батысқа қарай, шамамен 80 метр жердегі жабық орманда ені 20–25 метр, биіктігі 6–8 метр жартас қазаншұңқыр жасырынып жатыр. Жартастың беткейдің жазықтығынан көтерілмегені көзге түседі. Алғашқы қарағанда бұрыннан тасталған тас карьеріне ұқсайды, дегенмен оны растайтын басқа іздер жоқ. Оған апаратын жол да, соқпақ та жоқ, жапырақты маусымда туристік жолдан оны байқау қиын — сөйтіп оны табу қиынға соғады.

Қуысты жасырған жартастың жоғарғы бөлігі агломерат, ал төменгі бөлігі қалың қабатты андезит туфы. Туфта ені 8,05 метр, ішкі өлшемі 2,65 метр жартас көлеңкесі (эреш) қалыптасқан. Ол қоршаған ортадан ерекшеленбейтіндіктен, кішкене қазаншұңқырдың түбінде орналасқандықтан, оның пайда болу себебі толық түсінікті емес. Ешқандай із оның жасанды болуы мүмкіндігін көрсетпейді. Соған қарамастан ол дұрыс пішінді, бұрышты, дерлік жазықтықтармен шектелген, сірә, дәл осыған байланысты «лоджиа» (айван) атауын алған.

Оңтүстіктен, қазаншұңқырдың жиегінен қарашірікті қоқыс беткейі оның шамамен ортасына дейін толтырады. Қалған бөлігінде түбін тас қоқысы, құрғақ жапырақ пен шіріген ағаш бұтақтары жауып тұрады. Оның ішінен минералды түзілімдер табылмайды.

Үңгір әдебиетте Loggia-barlang (Eszterhás, Szabó, Szilvay, Tinn 1996) атауымен де кездеседі.

Зерттеу тарихы

1971 жылы Золнай Ласло мен Леттрих Эдит Loggia-barlang туралы жазды, бірақ бұл Кіс Лоджиа үңгірі ме, әлде Лоджиа үңгірі ме — оны анықтау қиын. Қуысты егжей-тегжейлі Силваи Петер сипаттап, картаға түсіріп, 1996 жылы Loggia-barlang деп атады. Елдік үңгірлер тізілімінде ол Kis Loggia-barlang деген атпен көрсетілген, сондықтан бұл оның ресми атауы болып табылады.

Лоджиа үңгірінен кішірек бұл көлеңкені (эрешті) көптеген адам таудың шыңына жақын орналасқан Лоджиа үңгірімен шатастырған.

2014 жылғы «Karsztfejlődés» басылымында жарияланған зерттеуде Эстергомда орналасқан Кіс Лоджиа үңгірінің негізгі ауданы 2,6×8 метр, биіктігі 2,5 метр екені жазылған. Үңгір — Вишеград тау жотасының 101 үңгірінің бірі.