Kispesti Helytörténeti Gyűjtemény

Кішпешт өлкетану жинағы (1191 Будапешт, Чоконаи к-сі, 9; құрылған жылы: 1958)

Бұл мұражай — өлкетану жинағы.

Тарихы

1935 жылы қала басшысының өкімімен Кішпештің тарихына қатысты жазба және заттай ескерткіштерді жинап, ұрпаққа сақтау туралы шешім қабылданды. 1938 жылы Кішпешт қаласының жұмыс жоспарында, ал 1940 жылдан бюджетінде де мұражай құру көзделді. Қаланың мәдени тұжырымдамасы бойынша мұражай Кошшут алаңында театр залымен және концерт залымен бірге салынуы тиіс еді. Елді мекен тарихының жәдігерлері түгенделіп, 1943 жылдан сақталған түгендеу кітабына сәйкес 720 бап тіркелді.

1950 жылдан бастап өлкетану жинағына лайықты жағдай жасау үшін көптеген ресми жоспарлар жасалғанымен, бұл мәселе ұзақ уақыт жергілікті тәрбиешілер мен жергілікті патриоттардың ісі болып қала берді. Бенё Марта ұстаз өлкетану зерттеулерінің ісін ынталы, талмас әрі табанды еңбегімен тірі ұстады. Жинақтың материалы қайырмалдықтар арқылы толықты, оны аудан тұрғындарына мезгіл-мезгіл көрсетіп отырды.

Жинақтан Кішпешт тарихына қатысты маңызды деректер, сол заманғы газеттер, шағын баспа өнімдері, ашық хаттар, фотосуреттер, карталар, бейнелеу және қолданбалы өнер туындылары табылады. Жинақ тұрмыс-салтты зерттеуге көмектесетін жәдігерлерге де кедей емес. Заттай материалы едәуір маңызды деп саналады.

Кішпешт өлкетану жинағы Батыс Еуропадағы шағын мұражайлардың үрдісіне бейімделіп, тақырыптық жинағын кеңірек бағытпен толықтыруды маңызды санайды. Жинау жұмысының ортасына кезінде ауданның өмірін айқындаған, содан бері жабылған өнеркәсіп орындарының материалдарын іздеп табу және сақтау қойылды. Бұрынғы Фарфор, Тас ыдыс және Пеш зауыты, яғни «Гранит», венгр керамика және фарфор өндірісінің тарихында айрықша маңызға ие. Кішпешт өлкетану жинағының мақсаты — кеңінен танымал тұрмыстық, қолданыстағы бұйымдармен қатар зауыт өнімдерінің алғашқы кезеңінен қалған фигуралық және сәндік туындыларды іздеп табу, сондай-ақ аз танымал, бірақ соғұрлым тән жоғары өнер туындыларын зерттеп, оларға назар аудару.

Кішпешт өлкетану жинағы тұрақты көрмесімен қатар уақытша көрмелер ұйымдастыру, өлкетану басылымдарын шығару, викториналарды қолдау арқылы тұрғындардың өз мекеніне деген сүйіспеншілігін нығайтуға көмектеседі. Жинақ өзінің кәсіби жұмысы аясында өлкетану зерттеушілеріне, колледж және университет студенттеріне диплом жұмыстарын дайындауда көмек көрсетеді. Оның басқа аудандардың өлкетану жинақтарымен және галереяларымен кең байланысы бар.

Кішпешт өлкетану жинағы дәстүріне сай ауданда бір кездері өмір сүрген көрнекті суретшілердің мұрасы мен естелігін күтіп, сақтап, қастерлейді. Бейнелеу өнері көрмелері арқылы осында тұратын, шығармашылықпен айналысатын суретшілерді қолдайды.

2004 жылдан бері Кішпешт өлкетану жинағы тарихи көрмелерімен қатар Надь Балог Янош көрме залының көрмелерін де ұйымдастырады. Біздің мақсатымыз — өлкетанудың бейнелеу өнері бағытын (XX ғасыр және заманауи өнер) таныстыру және көрсету.

Кішпешт елді мекені 1873 жылы бұрынғы Грашалкович иелігінде құрылды, 1922 жылы қала мәртебесін алды, ал 1950 жылдан бастап Будапешттің XIX ауданы.

Мұражайлық көрме орны

Надь Балог Янош көрме залы (Будапешт, XIX, Ади Эндре жолы, 57, Темпло алаңының бұрышы)