Kurşunlu Han

Рустем паша ханы — Стамбулдың Бейоғлу ауданы, Қараков маңайында орналасқан тарихи хан (керуен сарай).

Тарихы

Құршунлу хан Қараковтың Першембе базарында, Кардешим көшесінде орналасқан. 1544–1550 жылдары салынған. Рустем паша керуен сарайы деген атпен де белгілі бұл хан сол кездері ескі Галата қорғандарының Алтын мүйізге ашылатын Балықпазары және Яғкапаны қақпаларының ішінде, Галата бедестенінің шығысында орналасқан.

Зерттеушілер Рустем паша уақфқа берген көптеген ғимараттың сәулетші Синан салғанын негізге ала отырып, Құршунлу ханды да сәулетші Синан Сен-Мишель шіркеуінен қайта құрастырды деп есептейді.

Петрус Джиллиус 1544 жылы Стамбулға келгенде Құршунлу ханның орнында XIII ғасырға жататын Сен-Мишель шіркеуі болғанын, ал 1550 жылғы екінші келуінде осы ғимараттың орнында Рустем паша ханы деген атпен ғимарат тұрғанын айтады. 1896–1909 жылдар аралығындағы мұрағат құжаттарына сәйкес, XX ғасырда Құршунлу хан мұсылман еместерге тиесілі баспахана шеберлеріне жұмыс орны қызметін атқарған. Салынған уақытынан бүгінге дейін жиі иесі мен қызметін ауыстырған Құршунлу хан қазіргі кезде хозтауар шеберлерінің жұмыс орындарын, өнер шеберханасы мен галерея сияқты түрлі кеңістіктерді бір жерге жинақтаған.

Сәулет ерекшеліктері

Құршунлу хан — саудагерлер қалаға келгенде тоқтайтын керуен сарай үлгісіндегі екі қабатты хан ғимараты. Ғимараттың кіреберісінде ерте Византия дәуірінен қалған, коринф стиліндегі баған бас әрлігі бар. Үстіндегі аканф жапырағы өрнектеріне қарап V ғасырға жатқызуға болатын бас әрлік ойылып, құдық аузына айналдырылған және қазіргі кезде де белсенді пайдаланылады.

Құршунлу ханның классикалық үлгідегі жіңішке әрі ұзын аулашасы 8,25 м x 47 м өлшемінде. Ханның бірінші қабатында 27 бөлме мен 2 эйуан, жоғарғы қабатында 30 бөлме бар. Бірінші және екінші қабаттың аркалары мен аркадалары арасындағы құрылыс техникасының айырмашылықтарына қарап, екі қабат та түрлі дәуірлерде салынған деп есептеледі.