Mammadbayli Mausoleum

Mammadbeyli mausoleyi (Azərbaycanca: Məmmədbəyli türbəsi) ya da Yahya ibn Muhammad al-Haj məqbərəsi 14‑cü əsrə aid olan, Azərbaycan Zəngilan rayonunun Mammadbəyli kəndinin yüksəkliklərində yerləşən bir məqbərədir.

Tarix

Məqbərə 1305-ci ildə memar Ali Majid ad-Din tərəfindən İpək Yolu üzərində tikilmişdir. 1975-ci ildə məqbərənin yeraltı hissəsində qazıntı işləri aparılmış, nəticədə bir qəbr tapılmışdır.

Memarlıq

Məqbərə 2,95 x 3,30 metr ölçülü düzbucaqlı formadadır. Qəbrin girişi qərb hissəsində yerləşir. Qapının eni 76 sm, hündürlüyü isə 88 sm‑dir. İslam qaydalarına görə məqbərənin girişi 1,20 metrdən artıq olmamalıdır, belə ki, daxil olan şəxs vəfat etmişin xatirəsinə hörmətlə əyilsin. Orta əsrlərdə belə məqbərələr feodal aristokratiyanın və tanınmış şəxslərin qəbirlərinin üzərində tikilirdi. Hal-hazırda məqbərənin yuxarı hissəsi bir qədər zədələnib. Səkkizbucaqlı prizm şəklində tikilmiş məqbərənin üstü piramida formasında damla tamamlanıb.

Divarları daxili və xarici tərəfdən kəskin daşlarla tam örtülüb. Lakin qəbr daxili tərəfdən dördbucaqlı formadadır. Məqbərənin qapısı 1,8 metr hündürlükdə yerləşir. Daxili arxa sferik, xarici isə piramidal formadadır. Belə tikililər Azərbaycan məkanlarının bir çox abidələrində tipikdir.

Мұражайдың есік кіреберісінде араб тілінде лигатура бар. Онда былай делінген: “Мен – Яхья ибн Мұхаммед әл-Хаж, осы ғимараттың иесі, әлсіз құл, ұлы Алланың рақымын қажет етемін және Рамазан айының 704‑ші жылында (28.III-27.IV.1305) Али Мажид ад-Динді осы ғимаратты салуға шақырдым.” Лигатураның басында Құраннан аяттар бар, шеңберде – II-16-18: 61-13: 65-35 (17, 20, 21).