Құнанбай мешіті

Құнанбай мешіті — Қарағанды облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері тізіміне енген сәулет өнері ескерткіші.

Тарихы

Мешіт құрылысы 1850 жылы басталып, 1851 жылы аяқталды. Мешіт салу жөнінде 1847 жылы әңгіме қoзғалып, арасында Күшік-Тобықты баласы Құнанбай бар, 16 болыс қол қойған.

Аға сұлтан, майор Құсбек Тәукеұлы мөр басқан мешіт салу туралы акт дуанға тапсырылған. Оңда құрылыс үшін халықтан қаржы жиналатыны айтылады. 1849-52 жылдары Қарқаралы округіне аға сұлтан болған Құнанбай құрылыс жүргізу ісін өз қолына алып, тыңғылықты аяқтағаңдықтан — мешіт халық арасыңда Құнанбай мешіті аталып кеткен.

Кейінірек мешіт жанынан медресе, шәкірттер үшін жатақ, молдалар үйі бой көтереді. Құнанбай мешіті Қарқаралы округіңдегі ислам дінін уағыздауға, балалардың қара танып, сауат ашуына көп қызмет еткен. Мешітке кезінде Абай да барып тұрған.

Құнанбай мешітінің күтімсіздіктен тозып, жойылып кетудің аз-ақ алдында тұрған кесенені қайта қалпына келтіру үшін 1989 жылы қарашада облыс, аудан жұртшылығының шақыруымен Алматы қаласынан «Қазақтың мәдени-тарихи ескерткіштерін қорғау және қайта жабдықтау конструкторлық жобалау институты» мен «Көркем-сурет ғылыми-реставрациялау өндірістік бірлестігінің» мамандары мешітті алғаш рет қалпына келтірді. Осы реставрация 1991 жылы аяқталды.

Мешіт сипаты

Мешіт қызыл кірпіштен қаланған, төбенің ортасына үлкен күмбез, екі жағында кішірек қос күмбез орнатылған. Мешіттің оң жағына азан шақыратын мұнара салынған. Күмбез көк түске боялып, мешіттің сырты ақпен сырланған. Мешіттің касбеті шығысқа қараған.