Qara atlı baba piri

Қара атлы баба пири немесе Қараатлы пири Қобустан Ұлттық Тарих-Әдеби Қорықтың аумағында Кішікдаш тау массивінің оңтүстігінде орналасқан діни зират. Пир ірі тас бөліктерінің астында орналасқан. Оның пайда болуы туралы әртүрлі аңыздар бар.

Туралы

Қара атлы баба пири, Қобустан Ұлттық Тарих-Әдеби Қорықтың аумағында Кішікдаш тау массивінің оңтүстігінде орналасқан. Пир ірі тас бөліктерінің астында орналасқан қабір тастының үстінде жасалған. Пирдің пайда болуы пирден сәл оң-шығыста орналасқан «Қара атлы» қабірлеріндегі ат пішінді қабір тастымен байланысты. Ат денесі пішінді бұл қабір тасы бассыз және аяқсыз, үстінде жеңгер мен қару түрлері бар.

Пирдің пайда болуы туралы әртүрлі аңыздар бар. Бір аңызға сәйкес VII ғасырда ислам діні Әзірбайжанда таралған кезде Қара атты адам безбелестердің шабуылына ұшырайды. Дұшқандар оған жеткенін көріп, тастар арасында жасырынып, жойылады. Одан кейін дұшқандар оның аттың басын кеседі. Аттың басы бірден тасқа айналады. Басқа аңызға сәйкес Қараатлы баба сүргінде тұратын діни адам болған. Таудың жер асты лабиринттеріне мәңгілік паналауға дейін өз атын тасқа айналдырған.

Пирдің атауының шығу тегі туралы да әртүрлі болжамдар бар. Бұл болжамдардың бірі оның Қараатлы түркі тайпасының атымен байланысты болуы. Тарихи дереккөздерде Қараатлылар Әзірбайжан және Анадолу аумағында өмір сүрген түркі тектес тайпалардың бірі ретінде көрсетіледі. Олардың тұратын жерлерінде бірқатар тұрғын нүктелері, оиконімдер және зираттар тайпа атауларымен байланысты түрде қалыптасқан белгілі. Қазіргі уақытта Түркия аумағында Нигде, Айдын және Бурдур облыстарында Қараатлы тайпасының тұратын жерлерінде Қараатлы атты ауылдар мен кенттер бар.

Пир халық арасында ұзақ уақытқа созылған жаман аурулардан азат болу пири деп саналады. Адамдар мұнда істерінің түзелуі, аурудан азат болулары үшін нәзір дейді. Пирдің ішінде баласы жоқ әйелдер тарапынан нәнни (жүюрук) ілуге де кездесу болады. Пирді зиярат ететін адамдар ішке кіріп арзу тұтады және сәл тасдың айналасына 3 рет айналады. Үйі жоқтар осында келіп кішкентай тастардан өздері үшін үйлер салып, Аллаға дұға етеді.